Co może Dziurawa skarpeta…


W jaki sposób skupić uwagę wkraczającego do szkół pokolenia Alfa – dzieci nowych technologii, obrazów, wielu bodźców? Odpowiedzią może być edukacja filmowa.

Ten rodzaj edukacji w ostatnich latach szybko się rozwija – zarówno na zajęciach lekcyjnych, jak i w kołach zainteresowań. To właśnie filmy pozwalają młodym zrozumieć trudne kwestie i pobudzają do dyskusji. Młodzież w portretach bohaterów odnajduje siebie i swoje problemy, problemy wieku dorastania. Wreszcie, poprzez film, możemy próbować wspólnie wyjaśniać zawiłości współczesnego świata.

Jednym z przykładów filmów tego typu jest Dziurawa skarpeta na emigracji. Obraz zrealizowała młodzież ze środowisk zagrożonych marginalizacją, dzięki czemu stanowi on doskonały materiał do pracy nad tematem emigracji, bezdomności czy uzależnienia od alkoholu. Zagadnienie to podejmują ludzie, którzy zetknęli się z tymi problemami – nie tylko jako obserwatorzy, dzieci lub przyjaciele emigrantów zarobkowych czy osób uzależnionych, ale także jako bezdomni.

Film był realizowany w ramach projektu Inicjatyw młodzieżowych, dofinansowanego przez program Erasmus+. Widać w nim dogłębne przeanalizowanie tematu, subtelność w pokazywaniu i przedstawianiu niejednokrotnie bolesnych historii, ale także chęć wysłuchania, zrozumienia różnych powodów bezdomności. Twórcy nie oceniają bohaterów, pozwalają im na zaistnienie w filmie na swój sposób, oddają im całkowicie głos, co sprawia, że widz zostaje z nimi sam na sam. Autorzy pokazują nie tylko tych, którzy chcą wyjść z sytuacji, w której się znaleźli, ale także osoby, które tego nie potrafią, a nawet takie, które uczyniły ze swojego nałogu filozofię życiową. Zderzamy się więc z mitem zamożnego życia emigrantów w Anglii. To zupełnie inny obraz emigracji niż dotychczas nam przedstawiano.

Film porusza też zagadnienia zawarte w treściach Podstawy programowej nauczania przedsiębiorczości. Planowanie i inwestowanie w siebie, analiza przyczyn sukcesów i porażek, ocena skutków swoich działań – wszystkie te elementy widoczne są w postawach poszczególnych bohaterów. Również nauczyciele wiedzy o społeczeństwie mogą skorzystać z filmu podczas realizacji treści dotyczących problemów społecznych współczesnego świata. W Podstawie programowej Wiedzy o społeczeństwie przewidziano bowiem rozważanie „propozycji działań w kierunku poprawy warunków życia innych ludzi na świecie”. Sprowokowana przez film dyskusja o problemie bezdomności w Polsce i w Anglii może być tym bardziej gorąca, że sporo młodzieży ma obecnie rodziny poza granicami kraju. Młodzi ludzie mogą więc porównać filmowe sytuacje z osobistymi doświadczeniami.

Na pewno warto uzupełnić filmem interpretację dzieł literatury światowej i polskiej. Doskonale zderzy się on z bohaterem „Zbrodni i kary”, ojcem Soni, alkoholikiem. Choć to sytuacja z XIX w., te dwa aspekty niestety się nie zmieniły. W polskiej literaturze doskonałym przykładem będzie „Lalka” Bolesława Prusa, w której Wokulski rozprawia o biedocie Powiśla w trakcie przechadzki. Zastanawia się, w jaki sposób można uratować tych ludzi, by sami chcieli pracować, a nie oczekiwać jedynie pomocy w postaci datków.

To tylko kilka przykładów możliwości wykorzystania Dziurawej skarpety… Film z pewnością może pobudzić do refleksji nad tym, jak działać. Na pewno będzie ciekawym katalizatorem dyskusji z młodymi ludźmi.

Fot. kadr z filmu

Film można obejrzeć na Platformie Rezultatów Projektów Erasmus+:
http://ec.europa.eu/programmes/erasmus-plus/projects.