Czy mogę za Tobą chodzić?


Uczenie się poprzez obserwację pracy innych zwykle kojarzy się z wdrażaniem nowego pracownika. Tymczasem job shadowing może pomóc w rozwoju nawet doświadczonym fachowcom.

Przewodnik po programie Erasmus+ na 2017 r. określa, że job shadowing to „krótki pobyt w organizacji partnerskiej w innym kraju w celu przejścia szkolenia polegającego na towarzyszeniu pracownikom w ich codziennej pracy w organizacji przyjmującej, a także w celu wymiany dobrych praktyk, zdobycia umiejętności i wiedzy lub stworzenia trwałych partnerstw poprzez aktywną obserwację”.

Jest to definicja dość ogólna, co pozwala organizacji realizującej projekt na pewną elastyczność i na skrojenie szkolenia na własną miarę. A to może mieć szczególne znaczenie w przypadku organizacji zajmujących się edukacją dorosłych. To obszar specyficzny, w którym często trudno jest znaleźć na rynku kurs spełniający wszystkie potrzeby. Dodatkowo, job shadowing pozwala na bezpośredni kontakt z dorosłymi słuchaczami korzystającymi z oferty organizacji przyjmującej, a to przecież oni są najważniejsi w całym procesie edukacyjnym.

Zobaczyć – nie tylko usłyszeć

Job shadowing pozwala dostosować program szkolenia do potrzeb i możliwości obu organizacji i uczestników. Realizatorzy projektów wskazują też inne jego zalety. – Job shadowing umożliwia obserwowanie realnej pracy organizacji. Mamy możliwość rozmów z wieloma osobami pełniącymi różne funkcje, obserwujemy pracę od środka, poznajemy kulturę organizacyjną. Dzięki temu możemy dostrzec różne rozwiązania i inne sposoby radzenia sobie z zagadnieniami – wylicza Jolanta Ratyńska, dyrektor Prywatnego Centrum Kształcenia Kadr z Jeleniej Góry, które dzięki wsparciu programu Erasmus+ zrealizowało projekt Kształcimy z wyobraźnią.

– Podczas job shadowing można doświadczyć tego, o czym na wielu konferencjach można tylko usłyszeć – dodaje z kolei Piotr Harhaj z MOPS w Gdyni, który odpowiada za realizację projektu zatytułowanego Adult Education as a tool for social inclusion. Podkreśla też osobisty wymiar tej formy szkoleniowej, możliwość bezpośredniego udziału i obserwacji procesu edukacji.

Job shadowing kojarzy się przede wszystkim z akcją 1 programu Erasmus+, ale z tej formy można też z powodzeniem korzystać w akcji 2, w ramach tzw. krótkich programów szkoleniowych dla pracowników. Zasady konkursu wyznaczone na 2017 r. nie określają ram czasowych dla poszczególnych typów szkoleń dostępnych w ramach obu akcji. Ogólnie ustalono jedynie, że szkolenia w akcji 1 muszą trwać przynajmniej dwa dni (a maksymalnie dwa miesiące), zaś w akcji 2 – od trzech dni do dwóch miesięcy. Jednak z uwagi na wartość edukacyjną wyjazdu wydaje się wskazane, by takiemu szkoleniu szytemu na miarę poświęcić co najmniej pięć dni roboczych.

Tyle właśnie trwał job shadowing, w którym wzięli udział m.in. przedstawiciele MOPS z Gdyni oraz Stowarzyszenia Solidarni PLUS z Wędzina, współrealizatorzy projektu w akcji 2. Szkolenie przygotowała Kofoeds Skole z Danii – organizacja non profit zajmująca się aktywizacją m.in. osób bezdomnych, długotrwale bezrobotnych, uzależnionych oraz migrantów.

Podczas wyjazdu uczestnicy mogli nie tylko obserwować przy pracy innych profesjonalistów, poznawać stosowane przez nich metody i brać udział w zajęciach, ale też zmodyfikować swoje dotychczasowe podejście. – Zaskoczył mnie brak wartościowania. Nie słyszałam z ust duńskich nauczycieli stwierdzeń typu: „to jest dobre, to jest złe” w odniesieniu do efektów pracy słuchaczy. Mam poczucie, że w szkole Kofoeds bardzo mocno wspierany jest indywidualizm słuchaczy, a to bardzo mi się podoba – podsumowuje swoje wrażenia z wyjazdu jedna z uczestniczek Anna Landowska.

Przeskoczyć bariery

Wydawałoby się więc, że job shadowing ma same zalety. Dlaczego więc wciąż jest stosunkowo rzadko wybierany?

Może dlatego, że wymaga stosunkowo dużego nakładu pracy. Po pierwsze, trzeba znaleźć organizację przyjmującą, co jest trudne, jeśli nie ma się zaufanego i wypróbowanego partnera z zagranicy. Tu jednak z pomocą może przyjść platforma EPALE, na której ogłaszają się zainteresowane organizacje. A gdy brakuje ciekawych albo odpowiednich ofert – zawsze można zamieścić własne ogłoszenie.

Po drugie, przeprowadzenie tego rodzaju szkolenia należy precyzyjnie zaplanować, uwzględniając potrzeby i oczekiwania wszystkich zaangażowanych stron. – A w trakcie realizacji należy trzymać się ustaleń, jednocześnie będąc otwartym na pojawiające się nowe możliwości – dodaje Jolanta Ratyńska.

Uzgodnienia z organizacją przyjmującą powinny dotyczyć zarówno zawartości merytorycznej szkolenia i wymiaru godzinowego zajęć, jak i kwestii związanych z samym pobytem. Kluczowy jest także dobór uczestników oraz szczegółowe ustalenie ich zadań, zwłaszcza jeśli w wizycie ma wziąć udział liczniejsza grupa. Z jednej strony jest to ważne dla narodowej agencji (dbającej o efektywne wydawanie przyznanych środków), a z drugiej – dla organizacji goszczącej, która musi podołać łączeniu codziennych obowiązków z dodatkowymi zadaniami.

– Rzetelna informacja dla osoby „śledzonej” i „śledzącej”, w jakim celu organizowany jest job shadowing, to podstawa dobrego uczenia się. Ważne jest także zaplanowanie czasu na autorefleksję i spisanie swoich przemyśleń – uważa Piotr Harhaj. W projekcie realizowanym przez MOPS jedno z zadań polegało właśnie na notowaniu spostrzeżeń i zbieraniu materiału wartego upowszechniania po powrocie.

Dla tych organizacji, które nie są jeszcze przekonane do takiej formy szkolenia, pierwszym krokiem może być przyjęcie u siebie uczestników z zagranicy. Nie należy bowiem zapominać o korzyściach, jakie wizyta może przynieść również organizacji goszczącej. Może ona, przede wszystkim, uczyć się od przybyłych gości, ale również zyskać informację na temat swojej dotychczasowej pracy. Może też wykorzystać tę okazję do promocji własnej działalności na poziomie europejskim i budowania prestiżu w środowisku lokalnym. A nawiązane kontakty mogą zaowocować kolejnymi pomysłami na współpracę międzynarodową. Odwagi!


Chcesz wiedzieć więcej?

W styczniu ukazał się najnowszy raport Adult Education in Europe 2016 – A Civil Society View. To przegląd polityki w zakresie edukacji dorosłych realizowanej w 37 krajach europejskich. Raport jest wydawany co roku przez Europejskie Stowarzyszenie na rzecz Edukacji Dorosłych (EAEA – European Association for the Education of Adults) na podstawie danych zebranych od jego członków. Publikację można pobrać ze strony internetowej Stowarzyszenia: www.eaea.org.

 

 

ALFABET EDUKACJI DOROSŁYCH – H

HAMBURSKA DEKLARACJA

dokument podsumowujący wytyczne i ustalenia jednej z Międzynarodowych Konferencji Edukacji Dorosłych UNESCO (CONFINTEA V), zorganizowanej w Hamburgu w 1997 r. Deklaracja wskazuje na konieczność zapewniania elastycznych ścieżek edukacyjnych, podkreśla też rolę uczącego się i jego odpowiedzialność za przebieg drogi edukacyjnej. Dokument definiuje edukację dorosłych jako nieustający proces uczenia się nastawiony na zdobycie wiedzy, podnoszenie kwalifikacji zawodowych, rozwijanie uzdolnień oraz dostosowanie się do oczekiwań społeczeństwa i rynku pracy. Więcej: www.unesco.org/education/uie/confintea/pdf/con5eng.pdf.

Zapisz

Zapisz