Dobry przepis na projekt współpracy szkół


Wypełniając wniosek, zbyt wiele osób myśli o tym, jak go napisać, by dostać dofinansowanie. A nie o tym, czego tak naprawdę potrzebuje ich szkoła.

Pracownicy Narodowej Agencji Programu Erasmus+ (NA) często odbierają telefony zaczynające się od słów: Dzień dobry. Chcielibyśmy wysłać uczniów na mobilności. Zapytani, dlaczego chcą wyjechać, co chcą robić podczas tych wyjazdów i jaki jest ich cel czasami milkną na długie sekundy i po zastanowieniu odpowiadają, że jeszcze nad tym nie myśleli. Podobnych wrażeń dostarcza lektura wielu wniosków, które co roku biorą udział w konkursie Erasmusa+, piszący bowiem zbyt małą wagę przywiązują do najważniejszych aspektów, jakie powinny się tam pojawić.

Aby pomóc nauczycielom tworzyć lepsze projekty, polska NA prowadzi każdego roku specjalne szkolenia jakościowe dla wnioskodawców, a w październiku 2017 r. w Warszawie zorganizowała razem z agencjami ze Szwecji, Włoch, Słowacji i Hiszpanii kilkudniowe międzynarodowe warsztaty How to plan an excellent project. Przez trzy dni nauczyciele z kilku europejskich krajów pod okiem trenerek uczyli się, co i jak zrobić, aby napisać dobry projekt, potrzebny ich szkołom i wprowadzający trwałe efekty w ich funkcjonowanie. W ramach kilku bloków tematycznych podczas szkolenia omówiono najważniejsze zagadnienia, które należy określić i opisać we wniosku, aby zwiększyć szanse na powodzenie projektu.

1 ANALIZA POTRZEB – nie ma potrzeby, nie ma projektu

Przygotowywanie projektu powinno się zacząć od przeprowadzenia w każdej ze szkół partnerskich dokładnej analizy potrzeb. Wymyślanie tematyki projektu bez wcześniejszego ustalenia, co nam doskwiera, z czym się borykamy w naszym środowisku szkolnym, czego nam potrzeba lub z czym musimy się zmierzyć jest bezproduktywne i od razu stawia nas na przegranej pozycji. Robienie czegoś, co nie jest nam tak naprawdę do niczego potrzebne i nie wiadomo czemu i komu ma dokładnie służyć jest marnowaniem czasu i pieniędzy. Projekty międzynarodowe to nie sposób na nawiązywanie nowych znajomości i darmowe podróżowanie po świecie, ale szansa na wymianę doświadczeń i dobrych praktyk, szansa na poprawę funkcjonowania szkół i podniesienie jakości edukacji. Warto więc zrobić wszystko, by z realizacji takiego przedsięwzięcia wynieść jak największe korzyści.

2 JEDEN PROJEKT jeden problem

Kiedy uda się już nam sformułować potrzeby, musimy się zastanowić, która z nich jest najważniejsza i którą chcemy się zająć. Niestety, dość często projekty mają za ambitne i zbyt liczne cele – jednym (do tego dość niewielkim) projektem szkolnym nie da się rozwiązać wszystkich bolączek nękających system edukacji, szkoły i ich otoczenie.

Niektórym wnioskującym wydaje się, że jeśli namnożą problemy i będą próbować udowodnić, że projekt przyniesie ich rozwiązanie, to wniosek zostanie wysoko oceniony. Nic bardziej mylnego. Takie inicjatywy zazwyczaj od razu są skazane na porażkę, gdyż ich sukces już na etapie lektury i wstępnej oceny wydaje się niemożliwy do osiągnięcia. Projekty przede wszystkim powinny być realistyczne i możliwe do realizacji oraz dawać szansę na osiągnięcie założonego celu. Dlatego, pisząc wniosek, szkoły powinny spróbować znaleźć jeden wspólny problem i na nim skupić swoją uwagę i działania, upewniając się wcześniej, że wpisuje się on w choć jeden priorytet horyzontalny lub sektorowy, wymieniony przez Komisję Europejską w Przewodniku po programie Erasmus+.

3 PRECYZYJNE sformułowanie celów

Do właściwego określenia celów w projekcie najlepiej użyć wypróbowanych narzędzi, takich jak drzewo problemów czy metoda SMART. Cel musi stanowić odpowiedź na trudności, z którymi się borykamy. Jeśli projekt ich nie rozwiązuje, nie powinien być w ogóle realizowany. Temu właśnie służy metoda drzewa problemu, dzięki której zidentyfikowane w analizie potrzeb problemy przekształcamy w cele. Natomiast metoda SMART pozwala na precyzyjne sformułowanie tego, co chcemy wypracować, po to, byśmy dokładnie wiedzieli, do czego dążymy i na koniec mogli ocenić, czy udało nam się to osiągnąć. Nasze cele powinny być więc: skonkretyzowane (Specific), mierzalne (Measurable), osiągalne (Achievable), istotne dla problemu, którego dotyczą (Relevant) oraz określone w czasie (Time-bound).

4 DZIAŁANIA I REZULTATY krok po kroku do obranego celu

Najprościej mówiąc, działania to narzędzia, które służą do zrealizowania naszego planu i osiągnięcia określonych zamierzeń. Dlatego bardzo ważne jest, by przy ich projektowaniu cały czas pamiętać, czemu mają służyć, kto ma w nich uczestniczyć i jaki mają dać efekt. Zadania projektowe prowadzone na co dzień w placówce są oczywiście istotne, ale szczególny nacisk w projektach współpracy szkół należy położyć na działania realizowane wspólnie z partnerami podczas wyjazdów. To, jak je zaplanujemy i przeprowadzimy, przesądzi w dużej mierze o powodzeniu naszego projektu.

Wspólna praca uczniów i nauczycieli z różnych krajów jest najważniejszym potencjałem i siłą takiego przedsięwzięcia, prowadzi bowiem do wymiany dobrych praktyk oraz wspólnego wypracowania wyników. Warto więc zastanowić się, najlepiej razem z uczniami, jakiego rodzaju wyjazdy będą najlepsze dla naszego projektu, jakie zadania powinniśmy w ich trakcie przeprowadzić i co dzięki nim wypracować. Rezultaty są kluczowym elementem finansowania projektów i należy je zaplanować już na samym początku. Im lepiej opiszemy, w jaki sposób dane działanie przyczyni się do osiągnięcia jakiegoś rezultatu (materialnego lub „miękkiego”), tym większe będą nasze szanse na zdobycie wysokiej punktacji i otrzymanie dofinansowania.

Przygotowując wniosek, nie należy zapominać też jak kluczowe znaczenie dla sukcesu projektu mają: skład partnerstwa, analiza ryzyka, proces ewaluacji działań oraz istotny dla uzyskania trwałości efektów proces upowszechniania. Jednak zawsze na początku musimy zadać sobie podstawowe pytania: do czego potrzebujemy tego projektu, jakie korzyści nam przyniesie i w jaki sposób chcemy je osiągnąć?

Fot. startup-photos