Edukacja dla dziedzictwa


Rok 2018 będzie Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego. Z tej okazji na platformie EPALE pojawi się więcej przykładów dobrych praktyk i artykułów dla ekspertów zajmujących się edukacją kulturalną dorosłych.

Celem wydarzeń i projektów realizowanych w państwach członkowskich UE z okazji Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego będzie zwiększenie świadomości wspólnej historii oraz podzielanych przez Europejczyków wartości. Różnego rodzaju inicjatywy będą też zachęcać do dzielenia się dziedzictwem kulturowym Europy. Wszystko po to, by docenić to dziedzictwo jako dobro wspólne i wzmocnić poczucie przynależności do społeczności europejskiej. Chodzi też o pokazanie znaczenia dziedzictwa kulturowego dla rozwoju społeczno-gospodarczego.

Z raportu Cultural Heritage Counts for Europe wynika, że w Unii Europejskiej w sektorze dziedzictwa kulturowego pracuje ok. 300 tys. osób. By wesprzeć w rozwoju osoby zajmujące się edukacją kulturalną, Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie (EPALE) zamierza w 2018 r. poświęcić więcej miejsca przykładom dobrych praktyk związanych z tą dziedziną. Na stronie pojawi się też więcej artykułów eksperckich.

Jaki będzie cel tych publikacji? Po pierwsze, warto stale przypominać, że dziedzictwo kulturowe to nie tylko materialne dobra kultury typu: pomniki, zespoły architektoniczne, rzeźby, dzieła malarskie, obiekty archeologiczne czy księgozbiory, ale także komponenty niematerialne. Są nimi wszelkie przejawy ludzkiej kreatywności, przekaz ustny czy pieśni. Niematerialne dziedzictwo kultury jest przekazywane z pokolenia na pokolenie i jest stale odtwarzane przez wspólnoty. Zaniechania w tym zakresie mogą powodować utratę dotychczasowych osiągnięć.

Po drugie, na EPALE będziemy zwracać uwagę na rolę edukacji międzypokoleniowej. Utrwalanie na nośnikach cyfrowych charakterystycznych pieśni ludowych czy lokalnej gwary to przecież doskonała okazja do współpracy osób starszych, mających trudności z obsługą nowoczesnych urządzeń – z młodszymi, które takie umiejętności posiadają. Podobnie wygląda sytuacja z rękodziełem ludowym. Na przykład popularyzacja koronek z Koniakowa – m.in. poprzez wpisanie na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego – sprawiła, że zaistniały w szerszej świadomości. Zachęca to młodsze pokolenia do nauki tworzenia tych unikatowych wzorów. To doskonały przykład edukacji międzypokoleniowej.

Kto powinien zatem w przyszłym roku częściej zaglądać na platformę EPALE? Zachęcamy do tego m.in. pracowników muzeów. Z jednej strony placówki te prezentują dzieła sztuki (często mieszczą się przy tym w zabytkowych budowlach), z drugiej – realizują programy edukacyjne skierowane do różnych grup. Zwiedzaniu towarzyszą warsztaty, pokazy multimedialne i prelekcje, mające zachęcić gości do dbania o wspólne dziedzictwo kulturowe, rozwijania pasji artystycznych i aktywnego korzystania z kultury.

Warto, by inicjatorzy tego rodzaju działań edukacyjnych zyskali odpowiednie wsparcie – i o to właśnie będziemy się starać na platformie EPALE. Trzeba bowiem pamiętać, że edukacja na rzecz dziedzictwa kulturowego przynosi owoce nie tylko w obszarze samej kultury, ale przyczynia się też do kształtowania postaw obywatelskich i pozytywnie wpływa na partycypację wyborczą. Osoby, które biorą udział w programach edukacyjnych poświęconych dziedzictwu są kreatorami zmian społeczno-gospodarczych. Bez nich świat będzie stał w miejscu. Spotkajmy się więc na EPALE!

Fot. Rachel Titiriga/flickr.com/CC