Otwarte licencje w programie Erasmus+


Projekty w ramach programu Erasmus+ finansowane są ze środków publicznych. Dlatego też – w myśl zasady otwartości zasobów publicznych – beneficjenci zobowiązani są do udostępniania efektów projektów na otwartych licencjach

Zgodnie z Przewodnikiem po programie Erasmus+: „W ramach Erasmus+ promuje się otwarty dostęp do materiałów, dokumentów i mediów, które są pomocne w uczeniu się, nauczaniu, szkoleniu oraz pracy z młodzieżą, i które powstają w ramach projektów finansowanych przez dany program. Beneficjenci dofinansowania w ramach programu Erasmus+, którzy opracowują takie materiały, dokumenty i media w ramach jakiegokolwiek finansowanego projektu, muszą podać je do wiadomości publicznej w postaci cyfrowej, dostępnej bezpłatnie za pośrednictwem internetu na zasadzie licencji otwartych”.

Dlaczego warto stosować otwarte licencje? Tradycyjna ochrona prawnoautorska działa w modelu „wszystkie prawa zastrzeżone”, co oznacza, że potrzebujemy zgody autora bądź posiadacza praw, by dokonać z jego utworem czegokolwiek, co przekracza dozwolony użytek. Otwarte licencje to jeden z mechanizmów, jakie stworzono, aby poradzić sobie z problemem restrykcyjnego prawa autorskiego, niedostosowanego np. do warunków internetu. Dzięki stosowaniu otwartych licencji, w przypadku produktów programu Erasmus+ więcej osób skorzysta z poszczególnych projektów, a dostęp do zasobów edukacyjnych będzie łatwiejszy. Tym samym wzrośnie trwałość osiągniętych rezultatów.

Na idei wolnej licencji opiera się stworzony w USA system Creative Commons. To jeden z najpopularniejszych i najprostszych sposobów określania warunków, na jakich można korzystać z czyichś utworów. Creative Commons ułatwia dzielenie się twórczością – umożliwia bowiem zastrzeganie tylko niektórych praw, a nie koniecznie wszelkich. Publikując swoje dzieło, autor lub posiadacz praw majątkowych do utworu sam określa warunki, których spełnienia oczekuje od użytkowników w zamian za możliwość korzystania z utworu.

Wszystkie licencje Creative Commons posiadają element wspólny (jest nim poszanowanie praw autorskich osobistych, czyli konieczność podania informacji o autorze) oraz dodatkowe, wybrane przez licencjodawcę. Twórca (posiadacz praw) może zezwolić np. na kopiowanie i rozpowszechnianie swojego utworu, określając równocześnie, czy jest to możliwe również w celach komercyjnych, oraz czy dopuszczalne jest tworzenie utworów zależnych.

O licencjach Creative Commons możemy myśleć jak o klockach, które układamy jeden na drugim. Podstawą budowli jest zawsze warunek „Uznanie autorstwa”, a to, które warunki znajdą się nad nim (a także ile), zależy już tylko od właściciela praw majątkowych do utworu. W ramach programu Erasmus+ rekomendowane jest wykorzystywanie licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa lub Creative Commons Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Tylko te dwie licencje można uznać za w pełni otwarte.

Powyższy tekst można wykorzystywać zgodnie z licencją CC – Uznanie autorstwa 3.0 Polska.
W artykule wykorzystano fragmenty z publikacji Ewy Majdeckiej „Kultura dzielenia się”, CC-BY 3.0 Polska

 

Oznaczenia
O warunkach licencji udzielanej przez autora (posiadacza praw) informują nas specjalne logotypy:

Ikonka 01Uznanie autorstwa – pozwala na kopiowanie, rozprowadzanie, przedstawianie i wykonywanie utworu objętego prawem autorskim oraz opracowanie na jego podstawie utworów zależnych pod warunkiem, że zostanie przywołane nazwisko autora pierwowzoru.

Ikonka 02Użycie niekomercyjne – pozwala na kopiowanie, rozprowadzanie, przedstawianie i wykonywanie utworu objętego prawem autorskim oraz opracowanie na jego podstawie utworów zależnych jedynie do celów niekomercyjnych.

Ikonka 03Na tych samych warunkach – pozwala na rozprowadzanie utworów zależnych jedynie na licencji identycznej do tej, na jakiej udostępniono utwór oryginalny.

Ikonka 04Bez utworów zależnych – pozwala na kopiowanie, rozprowadzanie, przedstawianie i wykonywanie utworu jedynie w jego oryginalnej postaci; tworzenie utworów zależnych nie jest dozwolone.

Więcej informacji o licencjach Creative Commons: www.creativecommons.pl

 

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz