Polskie sukcesy w Szwajcarii


Jak Fundusz Stypendialny SCIEX wpłynął na młodych polskich naukowców? Co dał polskim i szwajcarskim uczelniom i instytucjom, które brały w nim udział? Na te pytania odpowiada badanie wpływu projektów SCIEX, zrealizowane w 2015 r. przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji

Fundusz Stypendialny SCIEX, działający od kwietnia 2009 do grudnia 2015 r., umożliwiał wymianę naukową między Szwajcarią a nowymi państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Jego głównym celem było utworzenie partnerstw naukowych, które miały rozwinąć zdolności poszczególnych pracowników naukowych i pomóc w nawiązaniu lub zacieśnieniu kontaktów między badaczami ze Szwajcarii oraz Polski.

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji, która pełniła funkcję Punktu Kontaktowego Funduszu SCIEX w Polsce, przeprowadziła badanie jego wpływu na stypendystów oraz uczelnie i instytucje uczestniczące w wymianie. Na podstawie informacji zebranych od uczestników można stwierdzić, że celem znaczącej większości projektów SCIEX było pogłębienie i poszerzenie zakresu prowadzonych już badań (75 proc. respondentów). Młodzi naukowcy, którzy skorzystali ze stypendium, podkreślali także interdyscyplinarny charakter realizowanych prac. Niektórzy z nich twierdzili ponadto, że dzięki stypendium mogli opracować konkretne i potrzebne rozwiązania naukowe, których sfinansowanie w Polsce nie byłoby możliwe.

Dla ok. 40 proc. przebadanych stypendystów SCIEX był pierwszym w ich karierze naukowej międzynarodowym programem wymiany. Należy przy tym zaznaczyć, że średni wiek ankietowanych wynosił około 33 lat, więc w momencie realizacji stypendium byli stosunkowo młodymi naukowcami, z kilkuletnim stażem na uczelni macierzystej (nie wliczając studiów magisterskich). Tym ciekawszy wydaje się fakt, że w momencie przeprowadzania badania aż 95 proc. z nich posiadało stopień co najmniej doktora. Biorąc pod uwagę ogólne dane statystyczne o uczestnikach programu SCIEX, oznacza to, że zdecydowana większość osób, które wyjechały do Szwajcarii na etapie studiów doktoranckich obroniła już swoje prace doktorskie w momencie przeprowadzania badania.

Każdy z przebadanych stypendystów podkreślał pozytywne strony polsko-szwajcarskiej współpracy: zwracano uwagę przede wszystkim na dobre warunki infrastrukturalne panujące na szwajcarskich uczelniach. Wszyscy stypendyści, którzy wzięli udział w badaniu, potwierdzili wpływ SCIEX na rozwój ich kariery naukowej, przy czym ponad 2/3 respondentów określiło ten wpływ jako bardzo istotny.

Stypendium SCIEX przyniosło korzyści nie tylko naukowcom, lecz także ich uczelniom macierzystym. Według badań, rozszerzyły one obszar badań lub poprawiły jakość pracy badawczej. Istotnym rezultatem stypendium SCIEX były ponadto publikacje i artykuły naukowe (blisko 90 proc. respondentów stwierdziło, że stypendium w Szwajcarii przyczyniło się do ich powstania).

Wielu stypendystów podkreślało także, że nie mogliby osiągnąć swych celów naukowych, gdyby nie realizacja stypendium SCIEX. Zwracano uwagę na możliwość kontaktu z międzynarodowym środowiskiem naukowym, a także dogodny system finansowania, niedostępny w innych krajach.