Projekty dwustronne: dlaczego warto?


Dziesiąta rocznica powołania Polsko-Litewskiego Funduszu Wymiany Młodzieży i drugi rok działania Polsko-Ukraińskiej Rady Wymiany Młodzieży to dobry czas, aby napisać o tym, jakie korzyści, według uczestników, niosą projekty dwustronne.

Gdy pytamy młodzież, co jest dla niej największą motywacją do wzięcia udziału w projekcie, odpowiada zgodnie: chęć poznania osób z innego kraju. Nic dziwnego, dla młodych ludzi wymiany organizowane w ramach programów bilateralnych FRSE są często pierwszą możliwością podjęcia współpracy międzynarodowej. Młodzież czuje się wyróżniona i ma poczucie działania w ważnej sprawie. Co istotne: to działanie jest realne. Jedną z najważniejszych zasad programów bilateralnych jest bowiem aktywne uczestnictwo młodzieży na każdym etapie projektu. Młodzi ludzie to doceniają: w rozmowach podkreślają, że możliwość udziału w procesie tworzenia projektu to najmocniejsza strona wymiany. Młodzież uczy się, że każda decyzja ma określony skutek, przekonuje się również do aktywności społecznej. Tak rodzi się odpowiedzialność za projekt – poczucie bardzo ważne, wręcz kluczowe dla jego powodzenia.

Nie byłoby jednak wymian bez drugiej strony, czyli sąsiada. Poza Polakami w programy dwustronne angażują się młodzi ludzie i pracownicy młodzieżowi z Litwy i Ukrainy. Poznanie sąsiada i jego kultury jest kolejną wartością, jaką wymieniają uczestnicy działań projektowych. W trakcie wymian bardzo często okazuje się, że mamy o sobie nawzajem błędne przekonania – właśnie dlatego co roku priorytetem realizowanych działań jest przełamywanie stereotypów. Młodzi ludzie bywają zaskoczeni, jak dobrze współpracuje się z Litwinami i Ukraińcami. Mimo początkowych obaw okazuje się, że wymiany są owocne, ponieważ jako narody mamy ze sobą wiele wspólnego – zawsze znajdują się punkty wspólne w kulturze czy historii, które można wykorzystać, aby zacząć rozmawiać po przyjacielsku.

Motywem przewodnim wielu projektów, zarówno polsko-litewskich, jak i polsko-ukraińskich, jest budowanie postawy otwartości i tolerancji. Młodzi ludzie czują ogromną potrzebę, by poruszać tę kwestię nawet wtedy, gdy główny temat przedsięwzięcia jest inny, np. związany z działaniami artystycznymi. Dzięki projektom koordynatorzy i opiekunowie, a później rodzice, zauważają u uczestników ważną zmianę. Młodzież staje się bardziej aktywna, pewna siebie. A co najważniejsze, otwarta na inną kulturę i ciekawa świata. Powiedzenie „Podróże kształcą” – a w zasadzie „Wymiany kształcą” – oddaje doskonale ducha projektów młodzieżowych.

Skoro podróże (ale pamiętajmy, że wymiana to nie wycieczka), to także język. Podczas wizyt monitorujących przedstawiciele FRSE często są proszeni przez młodzież o to, by rozmawiać z nią w jakimś innym języku – dla praktyki. Nawet osoby, które bardzo słabo znają obcy język, po kilku dniach wymiany są już w stanie komunikować się z innymi. Trzeba naprawdę nie chcieć, by się nie otworzyć i nie przełamać bariery językowej.

I wreszcie – pozytywnym efektem wymian są przyjaźnie zawarte pomiędzy uczestnikami. Można wymieniać wiele innych korzyści – jak choćby nabywanie umiejętności miękkich czy poszerzanie wiedzy – jednak to wartość przyjaźni jest nieoceniona. Sami młodzi ludzie często nie spodziewają się tego, jak bliskie relacje mogą się nawiązać w trakcie kilkudniowej wymiany. Po jej zakończeniu, w raportach końcowych, bez trudu można znaleźć „zapłakane” zdjęcia z trudnych rozstań.

Kiedy obserwuje się doświadczenia beneficjentów, czyta raporty końcowe lub wnioski konkursowe, bardzo często można dojść do wniosku, że jedna udana wymiana to dopiero początek wspólnej drogi. Nawiązane kontakty i przyjaźnie są szansą, którą trzeba wykorzystać przy tworzeniu kolejnych projektów. Warto o tym pamiętać!

Uwaga, szansa!

W grudniu ruszył kolejny nabór wniosków w Polsko-Litewskim Funduszu Wymiany Młodzieży. Serdecznie zapraszamy do składania wniosków! Szczegółowe zasady konkursu opublikowano na stronie wymianymlodziezy.frse.org.pl. Z kolei konkurs Polsko-Ukraińskiej Rady Wymiany Młodzieży będzie otwarty na początku roku 2018 – zapraszamy do śledzenia strony internetowej. Nasze profile na FB:
@wymianymlodziezyPLFWM,
@wymianymlodziezyPURWM.

Fot. Marco Belucci/CC/flickr.com; Fotolia