Szansa, którą trzeba wykorzystać


Wyjechać na pół roku za granicę, pouczyć się w innej szkole, poznać realia i nową kulturę… Długoterminowe wyjazdy w ramach programu Erasmus+ dają uczniom taką możliwość. Dlaczego dotychczas z tej szansy skorzystali nieliczni?

Program Erasmus+ wciąż kojarzy się głównie ze studenckimi stypendiami zagranicznymi trwającymi semestr lub dwa. Studenci już od 30 lat mogą rozwijać pasje, zdolności językowe, nawiązywać nowe znajomości i poznawać smak życia w innym kraju. Od 2014 r. w ramach nowego programu Erasmus+ Edukacja szkolna z takich możliwości mogą korzystać również uczniowie szkół podstawowych, liceów i techników, którzy ukończyli 14. rok życia, i których szkoła zdecyduje się na realizację projektu w Akcji 2.

Długoterminowe wyjazdy uczniów mogą trwać od 2 do 12 miesięcy i opierają się na Porozumieniu o programie zajęć, przygotowanym przez szkołę wysyłającą, przyjmującą oraz wyjeżdżającego ucznia. Dokument ten określa, na jakie zajęcia uczeń będzie uczęszczał, jaki program realizował podczas pobytu za granicą i jakie będą spodziewane rezultaty. W szkołach zostają wskazani nauczyciele – mentor i kontaktowy – odpowiedzialni za przygotowanie i realizację działań oraz opiekę nad uczniem.

Długoterminowe wyjazdy uczniów mogą przyczynić się do zacieśnienia i zwiększenia trwałości współpracy między szkołami (angażują bowiem wiele osób, nie tylko uczniów, ale też kadrę zarządzającą, nauczycieli i rodziców) oraz do wzajemnego uznawania efektów nauki w szkołach partnerskich. Są one również dobrym mechanizmem umiędzynarodowienia działalności szkół czy wzmocnienia europejskiego wymiaru edukacji szkolnej.

Oczywiście, najwięcej korzyści z takiego wyjazdu czerpią uczniowie. Nic tak dobrze nie pozwoli na zrozumienie europejskiej różnorodności kulturowej czy przełamanie barier i doskonalenie umiejętności językowych jak właśnie dłuższy pobyt za granicą. W jego trakcie młodzi ludzie nie tylko biorą udział w szkolnym cyklu nauki, uczęszczając na lekcje i zajęcia pozalekcyjne, lecz także mieszkając u rodziny goszczącej, mają szansę poznać realia życia swoich rówieśników, ich kulturę, tradycje czy domową kuchnię. Bardzo często dla ucznia będzie to pierwsze tak długie rozstanie z własną rodziną, co może stanowić emocjonalne wyzwanie i okazję do wykazania się samodzielnością i dojrzałością.

Poprzez kontakt z nowymi kolegami w zagranicznej szkole i wspólną realizację zadań uczeń rozwinie kompetencje społeczne i przygotuje się do wyzwań, jakie postawi przed nim kolejny etap edukacyjny. W powodzeniu projektu kluczowa jest postawa ucznia w kontekście podejścia do nauki, realizacji obowiązków szkolnych i odnalezienia się w nowym otoczeniu.

Wydawać by się zatem mogło, że taki wyjazd jest niezwykłą okazją, aby przed rozpoczęciem studiów i dorosłego życia pozwolić młodemu człowiekowi na sprawdzenie samego siebie, a dla szkoły na nawiązanie bardzo ścisłej współpracy międzynarodowej. Jednak mimo rosnącego zainteresowania ofertą Erasmusa+ i coraz większej świadomości korzyści, jakie płyną dla szkół i uczniów z realizacji projektów, Długoterminowe wyjazdy uczniów nie cieszą się zbyt dużą popularnością. Dotychczas wzięło w nich udział zaledwie kilkoro uczniów z trzech szkół z Polski, podczas gdy w krajach takich jak Hiszpania, Niemcy, Włochy czy Francja – ponad setka.

Jak wynika z rozmów prowadzonych przez pracowników FRSE – Narodowej Agencji Programu Erasmus+ z nauczycielami i dyrektorami szkół, przyczyną takiego stanu rzeczy jest m.in. obawa przed formalnościami, których należy dopełnić, aby uzyskać zgodę na realizację wyjazdu ze strony organu prowadzącego i kuratorium oświaty. Warto jednak podjąć próbę zgłębienia tematu. – Dokumenty, które musieliśmy złożyć do urzędu miasta i kuratorium były takie same, jak przed krótkim wyjazdem zagranicznym: zawierały harmonogram działań i daty pobytu dzieci w Hiszpanii – mówi Patrycja Lampart, nauczycielka z Gimnazjum nr 4 w Tychach, które z sukcesem zrealizowało już długoterminową mobilność.

W przygotowaniu Długoterminowego wyjazdu pomocny może się okazać Przewodnik, dostępny na stronie ersmusplus.org.pl/dokumenty/edukacjaszkolna zawierający opis obowiązków szkół, rodzin goszczących, uczniów, określający terminy działań czy gotowe do wykorzystania wzory formularzy. – Przewodnik po długoterminowych wyjazdach uczniów udostępniony przez Narodową Agencję pomógł nam w działaniach przygotowawczych do mobilności. Skorzystaliśmy z wzorów dokumentów w nim zawartych, co stanowiło duże ułatwienie – podkreśla Patrycja Lampart.

Aby wesprzeć szkoły, które zdecydowały się na realizację dłuższych wyjazdów, pracownicy Narodowej Agencji przeprowadzili również szkolenia dla nauczycieli i uczniów zaangażowanych w projekty, prezentując zasady finansowania wyjazdów, najważniejsze informacje o kraju docelowym i obowiązkach związanych z przygotowaniem raportów z odbytych mobilności. Szczegóły dotyczące realizacji Długoterminowych wyjazdów uczniów oraz innych działań w sektorze edukacji szkolnej są co roku aktualizowane w Przewodniku po programie Erasmus+ publikowanym wraz z Zaproszeniem do składania wniosków.

Warto podjąć próbę nawiązania tego rodzaju współpracy międzynarodowej – to niezwykła szansa dla polskich uczniów.

Fot. Fotolia