Wiatr czy huragan zmian?


Realizacja najnowszej inicjatywy Brukseli – Europejskiego Korpusu Solidarności (EKS) – oznacza najprawdopodobniej, że od 2018 r. projekty Wolontariatu Europejskiego (EVS), finansowane w ramach Erasmusa+, nie będą kontynuowane.

Pierwsze wzmianki na temat Korpusu zaczęły pojawiać się już we wrześniu ubiegłego roku. Powstanie nowego programu angażującego młodych Europejczyków w działania solidarnościowe na terenie Wspólnoty oficjalnie zainaugurowano w grudniu 2016 r. – zrobił to przewodniczący KE Jean-Claude Juncker. Wokół założeń inicjatywy do dziś toczy się gorąca dyskusja, a kolejne informacje budzą tyle samo entuzjazmu, co kontrowersji. Stworzenie Korpusu pociągnie bowiem za sobą istotne zmiany także w funkcjonowaniu Wolontariatu Europejskiego, największego obecnie unijnego programu dla wolontariuszy.

EKS w zamyśle Komisji ma być odpowiedzią na potrzeby i wyzwania zmieniającej się Europy. Celem programu jest tworzenie zintegrowanego społeczeństwa, wzajemne wsparcie i reagowanie na wyzwania społeczne. Korpus ma być narzędziem dla tych, którzy chcą pomagać innym, uczyć się, rozwijać, inspirować oraz zdobywać doświadczenia. W działania wolontariackie i o charakterze staży/praktyk zawodowych Komisja chce zaangażować 100 tys. osób w wieku 18-30 lat. Opublikowana 31 maja br. podstawa prawna EKS jest w tej chwili (koniec sierpnia) opiniowana w Parlamencie Europejskim, zatem proponowane rozwiązania mogą jeszcze ulec modyfikacjom. Dokument ten już teraz jednak pozwala przyjrzeć się kierunkowi czekających nas zmian.

EKS składa się z dwóch uzupełniających się elementów: projektów wolontariatu oraz projektów z zakresu rozwoju zawodowego. Te pierwsze umożliwią młodym osobom (17-30 lat) zaangażowanie się w działania społeczne dotyczące m.in. edukacji, ochrony zdrowia i środowiska naturalnego oraz integracji imigrantów i uchodźców. W ramach tzw. ścieżki zawodowej młodzi ludzie będą otrzymywać oferty pracy, praktyk lub przyuczenia do zawodu w sektorach, które wpisują się w misję i ideę EKS. Ta część Korpusu będzie rozwijana stopniowo poprzez partnerstwa z instytucjami publicznymi, organizacjami pozarządowymi i przedsiębiorstwami.

Działanie EKS będzie się opierać na specjalnej platformie internetowej, obejmującej bazę (w której rejestrują się osoby zainteresowane udziałem w projektach) oraz system PASS (Placement Administration and Support System), przeznaczony dla organizacji, które poprzez platformę mogą wyszukiwać uczestników. Od strony technicznej formuła działania EKS wygląda obiecująco. Inne aspekty budzą jednak wątpliwości.

Po pierwsze, z projektu przepisów wynika, że przynajmniej w początkowej fazie w działania Korpusu będą mogli angażować się młodzi ludzie i organizacje tylko z krajów UE. Jest to niewątpliwie minus całej inicjatywy i jeden z najczęściej podnoszonych zarzutów. Po drugie, wdrożenie EKS oznacza najprawdopodobniej, że projekty EVS finansowane w sektorze Młodzież programu Erasmus+ od 2018 r. nie będą kontynuowane. Wskazuje na to m.in. analiza źródeł finansowania projektów Korpusu – duża część budżetu ma zostać przeniesiona ze środków programu Erasmus+. W praktyce, zamiast działań EVS w ramach programu Erasmus+ będą funkcjonowały dwa odrębne programy:

  • Europejski Korpus Solidarności, umożliwiający realizację projektów wolontariatu w partnerstwie z krajami UE;
  • Projekty Wolontariackie w ramach Akcji 1 programu Erasmus+ Młodzież, umożliwiające realizację projektów wolontariatu z udziałem organizacji i uczestników z krajów programu i partnerskich, na chwilę obecną wyłączonych z Korpusu.

Tworzenie nowej inicjatywy i dekonstrukcja programu Erasmus+ w połowie jego trwania nie są oceniane jednoznacznie. Jednocześnie koncepcja skoncentrowania działań solidarnościowych z udziałem młodzieży pod jednym sztandarem może przyczynić się do wzrostu popularności unijnej oferty, a co za tym idzie, zwiększenia zaangażowania społecznego młodych osób. Komisja deklaruje, że dla organizacji uczestniczących w Wolontariacie Europejskim EKS będzie oznaczał więcej możliwości. W dłuższej perspektywie nowy program ma się stać istotną siłą kształtującą społeczeństwo obywatelskie Europy.

Deadline blisko!

Przed nami III termin składania wniosków o dofinansowanie w sektorze Młodzież programu Erasmus+, przypadający 4 października 2017 r. Wiele wskazuje na to, że jest to ostatni moment na uzyskanie dofinansowania projektów EVS w dotychczasowej formule. Zapraszamy i trzymamy kciuki!