Wolontariat Europejski wczoraj i dziś


Dawniej Akcja 2., teraz jedno z działań w Akcji 1. Niezależnie od tego, gdzie w strukturze programów Komisji Europejskiej znajdował się Wolontariat Europejski, zawsze pełnił szczególną rolę

Wynika to ze specyfiki projektów Wolontariatu Europejskiego, zakładającej współdziałanie trzech stron: organizacji wysyłającej, organizacji przyjmującej i wolontariusza. Bez tego trójkąta trudno wyobrazić sobie realizację tej idei. Co sprawia, że jego magia działa do dziś?

Choć na poziomie międzynarodowym Wolontariat Europejski funkcjonuje już 20 lat, w Polsce jego historia zaczęła się cztery lata później, w roku 2000. Wówczas wystartował program MŁODZIEŻ, którego jednym z elementów był właśnie Wolontariat Europejski. Początki tej Akcji w naszym kraju można nazwać pionierskimi, ponieważ zainteresowanie wolontariatem wśród młodych ludzi było niewielkie, a niespotykana dotąd możliwość wyjazdu na Zachód bez konieczności ponoszenia kosztów i spełniania wygórowanych kryteriów często spotykała się z podejrzliwością. Konieczne zatem stało się wypromowanie EVS wśród młodych ludzi, a przede wszystkim wśród organizacji młodzieżowych. Chodziło o to, by zachęcić je do przejścia przez proces akredytacji, umożliwiający uczestniczenie w projektach, czyli wysyłanie Polaków za granicę lub przyjmowanie do siebie cudzoziemców.

Od tamtych dawnych czasów minęło już 16 lat. Skończył się program MŁODZIEŻ i jego następca „Młodzież w działaniu”. Nastała era programu Erasmus+, już trzeciej z kolei inicjatywy edukacyjnej, w której Wolontariat Europejski jest obecny. W ciągu tych 16 lat Narodowa Agencja zdołała wypromować Wolontariat na tyle skutecznie, że projekty stały się elementem codziennej pracy wielu organizacji. Wciąż rośnie zarówno zainteresowanie różnych instytucji i stowarzyszeń przyjmowaniem wolontariuszy, jak i grono młodych osób, chętnych do wyjazdu na długoterminowe projekty zagraniczne.

Rozwojowi programu po 2000 r. sprzyjało rozbudowywanie przez Narodową Agencję struktur wsparcia, zapewniających coraz lepszą jakość projektów. Przy FRSE powstała grupa akredytorów zewnętrznych, których zadaniem jest przeprowadzanie spotkań z organizacjami i instytucjami, chcącymi uzyskać status organizacji Wolontariatu Europejskiego, oraz ocenianie ich możliwości realizacji projektów. W 2015 r. utworzono też zespół wewnętrznych ekspertów zajmujących się akredytacjami, złożony z pracowników sektora młodzieżowego.

Praca z EVS to jednak nie tylko weryfikowanie organizacji i składanych przez nie wniosków o dofinansowanie. To także wspieranie Wolontariuszy Europejskich poprzez organizowanie dla nich szkoleń wprowadzających (on-arrival trainings) oraz szkoleń ewaluacji pośredniej (mid-term meetings). Spotkania te prowadzone są praktycznie od początku istnienia EVS przez sześcioosobowy zespół trenerów, mających wieloletnie doświadczenie zarówno w pracy trenerskiej, jak i w uczestniczeniu lub współpracy z projektami EVS.

Wsparcie udzielane przez Narodową Agencję polega jednak nie tylko na dbałości o jakość projektów, ale także na pomaganiu koordynatorom w rozwiązywaniu konkretnych problemów. Wolontariat Europejski stwarza wiele możliwości dla organizacji, wywiera pozytywny wpływ na społeczności lokalne, jednak myli się ten, kto myśli, że skoro wszyscy uczestnicy są pełni motywacji, pomysłów i dobrych chęci, to realizacja projektu jest zadaniem łatwym. Przed organizacjami przystępującymi do działań projektowych piętrzą się różne wyzwania, dotyczące choćby spraw związanych z różnicami kulturowymi, odmienną kulturą pracy, tęsknotą za domem, integracją w nowej rzeczywistości, czy odpowiednim kierowaniem pracą wolontariusza tak, by udział w projekcie był dla niego czasem pożytecznym i cennym.

Dlatego Narodowa Agencja zawsze przykładała dużą wagę do tego, by móc zaoferować organizacjom jak najszerszą ofertę szkoleń, pozwalających nabywać wiedzę i umiejętności potrzebne do sprawnej realizacji działań. Szkolenia dla nowych organizacji, doroczne spotkania ewaluacyjne dla doświadczonych organizacji, cykl LOWE (czyli Laboratorium Optymalnego Wolontariatu Europejskiego), szkolenia Meant to be a Mentor – to tylko kilka przykładów spośród wielu szkoleń zrealizowanych na przestrzeni lat.

Wraz z nastaniem programu Erasmus+ możliwość organizowania szkoleń na poziomie krajowym została znacznie ograniczona. Dlatego jednym z głównych wyzwań, jakim musi sprostać Narodowa Agencja w nadchodzącym czasie, jest zapewnienie wsparcia organizacjom w realizacji wysokiej jakości projektów przy wykorzystaniu działań innego rodzaju.

Zapisz