Wolontariusze europejscy zmieniają polskie miejscowości


Uczestnicy Wolontariatu Europejskiego są widoczni, a ich działania pozytywnie oceniane – tak wynika z badań dotyczących wpływu długoterminowych projektów EVS na społeczności lokalne.

Dwuletnie badanie przeprowadziła Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji wraz z narodowymi agencjami programu Erasmus+ z Węgier i Litwy. Celem analiz było przede wszystkim określenie, jakie są rezultaty długoterminowych projektów Wolontariatu Europejskiego, w jaki sposób przedsięwzięcia te i ich zagraniczni uczestnicy oddziałują na grupy docelowe organizacji goszczących oraz społeczności lokalne, w których wolontariusze mieszkają i na rzecz których pracują. W badaniu wzięło udział 11 organizacji z małych miejscowości w Polsce, na Węgrzech i Litwie. Badacze odwiedzili je przed przyjazdem wolontariusza, w trakcie jego pobytu oraz kilka miesięcy po jego wyjeździe. Przeprowadzono w sumie 30 wywiadów pogłębionych i 18 obserwacji uczestniczących.

Z badania wynika, że mieszkańcy miejscowości, które wytypowano do udziału w nim, rzadko angażują się w dobrowolne działania na rzecz innych, dlatego Wolontariat Europejski jest bardzo często jedynym sposobem na pozyskanie wolontariuszy, którzy mogą pracować regularnie na rzecz danej organizacji czy społeczności. Zaobserwowano także, że wolontariusze europejscy są rozpoznawalni w społecznościach lokalnych, a ich działania są dostrzegane i oceniane pozytywnie zarówno przez organizacje goszczące, jak i społeczności lokalne.

Ponadto, osoby, na rzecz których pracowali wolontariusze, zapraszały swoich znajomych i członków rodziny do wspólnych działań, dzięki czemu zasięg oddziaływania wolontariuszy był stosunkowo szeroki. Największy wpływ na społeczności lokalne zaobserwowano w miejscowościach, w których projekty EVS realizowane były nieprzerwanie od kilku lat – tam mieszkańcy wręcz oczekują, że po wyjeździe jednego wolontariusza pojawi się kolejny. Warto także zaznaczyć, że społeczności lokalne spodziewają się ze strony uczestników wolontariatu otwartości i inicjatywy, same natomiast są dość hermetyczne i często podchodzą do nowych osób z dużą rezerwą i nieufnością (w wielu przypadkach jednak wraz z upływem czasu to nastawienie się zmienia).

Wcześniejsze badania efektów programów „Młodzież w działaniu” i Erasmus+ Młodzież prowadzone w latach 2010-2015 pokazały, że długoterminowe projekty Wolontariatu Europejskiego mają znaczący wpływ na społeczności lokalne, w których są realizowane. 95,1 proc. koordynatorów takich projektów stwierdziło, że lokalna społeczność wykazała zainteresowanie realizowanymi przez nich działaniami. Ponadto 92,6 proc. koordynatorów zadeklarowało, że projekt był postrzegany przez lokalną społeczność jako wzbogacający, a ponad 91 proc. potwierdziło, że lokalna społeczność była zaangażowana w działania projektowe.

Szczegółowe wyniki nowego badania dotyczące Polski zawiera raport opublikowany w styczniu 2017 r. Dane dla Węgier i Litwy ukażą się wiosną 2017 r. w obszernym raporcie dostępnym na stronie FRSE.