Zafunduj sobie współpracę!


Polska ma być bramą Unii dla krajów Partnerstwa Wschodniego – deklarują decydenci. Ich słowa stają się ciałem m.in. dzięki Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji.

Gdy w 2009 r. powstało Partnerstwo Wschodnie (PW), cel był jasny: pogłębiać więzi polityczne i integrację gospodarczą ze wschodnimi sąsiadami Unii. Szybko okazało się jednak, że długofalowa współpraca z Armenią, Azerbejdżanem, Białorusią, Gruzją, Mołdawią i Ukrainą nie będzie możliwa, jeśli Unia nie wesprze liderów młodzieżowych ze Wschodu i nie otworzy szerzej możliwości współpracy w ramach europejskich programów edukacyjnych. Lukę tę zapełniło uruchomienie Okna Młodzieżowego Partnerstwa Wschodniego – najpierw w latach 2012–2013, a po raz drugi w tym roku organizacje z krajów PW zyskały możliwość składania wniosków do Agencji Wykonawczej w Brukseli na dofinansowanie projektów.

Otwarcie Okna to wielki sukces, nie można jednak zapominać, że organizacje i instytucje edukacyjne ze Wschodu już wcześniej mogły uczestniczyć w programie Erasmus+ i jego poprzednich edycjach. Było to także dzięki wsparciu Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji, która dofinansowywała przedsięwzięcia m.in. w sektorach Szkolnictwo wyższe oraz Młodzież.

Wspomnienia zostaną na zawsze

Pierwszy przykład z brzegu? Projekt Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Jego celem było zwiększenie mobilności studentów i pracowników. Narzędzia? Proste i oczywiste: zwiększenie liczby umów dotyczących wymian, poszerzenie współpracy i promowanie mobilności na wydziałach i w instytutach. A efekt? Przeszedł oczekiwania. Udało się zrealizować aż 33 mobilności, których uczestnicy podnieśli kwalifikacje akademickie oraz kompetencje językowe, zawodowe i społeczne. – Uczestnictwo w programie Erasmus+ dało mi okazję nie tylko do tego, by uczyć niesamowitą młodzież, niezwykle zainteresowaną prawem międzynarodowym, ale też by poznać pracowników gruzińskiej uczelni oraz to, w jaki sposób funkcjonuje, jakie wydarzenia proponuje i jak bardzo jest gościnna – mówi doktor Kinga Stasiak, która w ramach wizyty studyjnej Staff Mobility for teaching odwiedziła Sulkhan-Saba Orbeliani Teaching University w Gruzji. – Pobyt na tej uczelni trwał tylko kilka dni, a wspomnienia zostaną na zawsze – dodaje.

Podobne efekty przyniosły projekty realizowane przez Akademię Sztuk Pięknych w Gdańsku oraz Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie. Każda z tych uczelni w ramach porozumień z krajami Partnerstwa Wschodniego realizowała projekty mobilności, podnosząc poziom umiędzynarodowienia, jakość kształcenia oraz kompetencje studentów i pracowników.

Łatanie Wikipedii

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji wspiera również wspólną edukację międzykulturową młodzieży z Polski i krajów PW. Tak było w przypadku projektu Magia cyrku. Głównym celem przedsięwzięcia była promocja włączenia społecznego młodych ludzi oraz zachęcenie ich do udziału w życiu społecznym. – Ćwiczenie technik cyrkowych okazało się dobrym sposobem na wzajemne zapoznanie się młodzieży z Polski i Ukrainy – mówi Marcin Głuszyk, koordynator projektu z ramienia Fundacji Akademii Podmiotowego Wspierania Młodzieży.

Co ważne, projekt wciąż trwa. – To wyjątkowe osiągnięcie, szczególnie w kontekście specyfiki uczestników z Polski. Są to podopieczni placówki resocjalizacyjnej, których zwykle trudno jest zainspirować do aktywnego uczestnictwa. Sytuacja, w której to oni stają się animatorami zajęć dla młodszych kolegów, ma bardzo pozytywny wymiar wychowawczy – dodaje Głuszyk.

To, co ze względów proceduralnych nie jest możliwe w ramach Erasmusa+, Fundacja realizuje dzięki dwustronnym umowom międzypaństwowym. Tak jest np. ze współpracą z Ukrainą w ramach Polsko-Ukraińskiej Rady Wymiany Młodzieży. Wśród organizowanych od dwóch lat projektów są m.in. przedsięwzięcia artystyczne – np. warsztaty filmowe i teatralne czy plenery fotograficzne – oraz inicjatywy służące wymianie kulturowej. Wśród nich był projekt Carpathia – Connecting Cultures, którego celem było poznanie kultury, tradycji i historii regionu Karpat po obu stronach granicy. – Państwowe Muzeum Etnograficzne zaprosiło nas do włączenia się w prace nad hasłami w Wikipedii, związanymi z kulturą tego regionu, których dotychczas brakowało – tłumaczy Maciej Jankowski, prezes Stowarzyszenia Passionfruits, koordynującego projekt. – Bardzo cieszy nas, że mimo zakończenia projektu współpraca z naszymi przyjaciółmi z Ukrainy trwa – dodaje.

Sieć Erasmusa+

Andrij Pavlovych z Zespołu Programów Bilateralnych, Centrum Współpracy z Krajami Europy Wschodniej i Kaukazu SALTO EECA podkreśla, że FRSE nie tylko finansuje projekty z krajami Partnerstwa Wschodniego, lecz także organizuje szkolenia, seminaria i wizyty studyjne, wspierając tym samym wdrażanie Polityki dobrosąsiedztwa UE w obszarze młodzieży. W tym zakresie kluczową rolę odgrywa właśnie Centrum Współpracy SALTO z krajami Europy Wschodniej i Kaukazu. – Od 2011 r. Centrum koordynuje szkolenia dla wolontariuszy goszczonych w regionie Europy Wschodniej i Kaukazu. Organizuje też dla byłych wolontariuszy PW wydarzenia, których celem jest ocena projektów i wymiana doświadczeń – mówi Andrij Pavlovych. Przypomina, że to Centrum SALTO – z ramienia FRSE – było współgospodarzem czerwcowego Forum Młodych Partnerstwa Wschodniego w Warszawie.

Ponadto Centrum odpowiada za działania mające na celu poprawę jakości projektów Wolontariatu Europejskiego w krajach PW i w Rosji, poprzez przyznawanie akredytacji organizacjom, które wyrażają wolę przyjmowania wolontariuszy. W ciągu ostatnich sześciu lat SALTO akredytowało ponad dwieście trzydzieści miejsc. Centrum jest też inicjatorem szkolenia PRO-fit, którego celem jest wspieranie rozwoju kompetencji pracowników organizacji pozarządowych, tak by byli oni w stanie budować trwalsze relacje z biznesem.

– Rok 2017 to czas szczególny dla SALTO – powstała Sieć Centrów Informacyjnych programu Erasmus+ w krajach PW i Rosji – mówi Andrij Pavlovych. – Głównymi celami centrów są: wspieranie współpracy między organizacjami oraz włączanie nowych do współpracy, budowanie zaangażowania w projekty programu Erasmus+, budowanie świadomości wartości współpracy międzynarodowej młodzieży oraz działania informacyjne skierowane do młodzieży, dotyczące szans, jakie niesie ze sobą uczestnictwo w programie.

Współczesny świat zmalał. Dzięki potędze internetu można wypić wirtualną kawę z kolegą z Gruzji czy założyć firmę z partnerem na stałe mieszkającym na Kaukazie. Nic nie zastąpi jednak bezpośrednich spotkań – tylko wówczas jesteśmy w stanie chłonąć innych ludzi i kraje wszystkimi zmysłami. Wszystko wskazuje na to, że w kolejnych latach – dzięki zaangażowaniu FRSE, programowi Erasmus+ oraz nowym możliwościom w ramach Okna Młodzieżowego PW – okazji do współpracy nie zabraknie.