Skuteczność polityk na rzecz poprawy kompetencji młodzieży w Europie


Od 16 do 18 listopada w Warszawie odbywała się konferencja „Skuteczność polityk na rzecz poprawy kompetencji młodzieży w Europie”.  Po raz pierwszy przedstawiono na niej wyniki dwóch nowych raportów Eurydice dotyczących nauczania przedmiotów przyrodniczych oraz ścisłych.

Kompetencje młodzieży stają się ważnym tematem w dyskusjach dotyczących rozwoju gospodarczego i społecznego. Efektem tego jest rosnące zaangażowanie organizacji międzynarodowych oraz środowisk naukowych w debatę na temat jakości i efektywności edukacji. Wyniki badań porównawczych pozwalają lepiej oceniać skuteczność prowadzonej polityki edukacyjnej. W szczególności dotyczy to podstawowych umiejętności młodzieży, w przypadku których ważnym punktem odniesienia są badania międzynarodowe PISA, koordynowane przez OECD oraz badania TIMSS i PIRLS inicjowane przez Międzynarodowe Stowarzyszenie na rzecz Badania Osiągnięć Edukacyjnych (IEA). O rosnącym zainteresowaniu rzetelnymi danymi potrzebnymi dla kształtowania polityki edukacyjnej, świadczy także rozwój krajowych inicjatyw badawczych dotyczących osiągnięć uczniów.

Celem konferencji było podsumowanie doświadczeń różnych państw w obszarze działań na rzecz poprawy efektów uczenia się młodzieży oraz wskazanie kierunków dalszej współpracy międzynarodowej. Przedstawiane referaty odpowiadały na pytania, jakie polityki są skuteczne w zakresie zwiększania odsetka młodzieży o najlepszych wynikach oraz zmniejszania różnic w osiągnięciach uczniów, a także w obszarze udrażniania ścieżek edukacyjnych i przejścia ze szkoły na rynek pracy. Poruszone zostały także kwestie wykorzystania nowych technologii dla poprawy i mierzenia kompetencji młodzieży oraz rozszerzenia współpracy w ocenianiu i rozwijaniu umiejętności złożonych oraz kompetencji przekrojowych, ważnych z perspektywy budowania gospodarki opartej na wiedzy. Konferencja wniosła znaczący wkład do debaty nad efektami współpracy europejskiej dotyczącej rozwijania kompetencji młodzieży, a jej wyniki mogą być użyteczne w drugim cyklu roboczym w ramach Europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia („ET 2020”). Była także okazją do skorzystania z dobrych praktyk i doświadczeń innych krajów oraz wzmocnienia współpracy międzynarodowej w obszarze polityki edukacyjnej opartej na faktach (evidence-based policy and practice).

Na konferencję złożyły się spotkania plenarne i sesje równoległe, podczas których prezentowane tematy zostaną przedyskutowane przez ekspertów z instytutów badawczych, organizacji międzynarodowych oraz przez przedstawicieli ministerstw edukacji państw członkowskich UE. Referaty obejmowały doświadczenia różnych krajów oraz analizy porównawcze, oparte na danych i wynikach badań krajowych oraz międzynarodowych. W wystąpieniach poruszone zostały kwestie dotyczące polityk w zakresie rozwiązań systemowych. Ponadto, konferencja przyczyniła się do upowszechniania wiedzy o znaczeniu kompetencji kluczowych i zapewnianiu warunków dla osiągania ich przez wszystkich uczniów, z jednoczesnym zadbaniem o jak najlepszy rozwój uczniów najzdolniejszych.

Pierwszy z zaprezentowanych raportów pt. Science Education in Europe: National Policies, Practices and Research dotyczy organizacji nauczania przedmiotów przyrodniczych w Europie oraz zawiera przegląd istniejących polityk i strategii, które mają na celu wspieranie nauczania przedmiotów przyrodniczych. Wynika z niego, że choć na ogół uczniowie uczą się przedmiotów ścisłych i przyrodniczych w podziale na biologię, chemię i fizykę, to jednak w wielu krajach podkreśla się powiązanie tych przedmiotów.

Autorzy raportu zwracają uwagę, jak ważne dla rozbudzenia zainteresowań, które zdecydują w przyszłości o wyborze studiów i pracy, jest angażowanie uczniów w problemy ochrony środowiska i wykazanie różnych zastosowań osiągnięć nauk ścisłych i przyrodniczych w życiu codziennym.

Drugi raport pt. Mathematics Education in Europe: Common Challenges and National Policies omawia edukację matematyczną w Europie. Podkreśla się w nim, że w ostatnich latach większość krajów europejskich zmodernizowała programy nauczania matematyki, przy czym nacisk położony jest na rozwój kompetencji i umiejętności, a nie na treści teoretyczne.

To nowe podejście obejmuje m.in. taki sposób nauczania, dzięki któremu uczeń rozumie zastosowanie i przydatność matematyki w rzeczywistym świecie. Raport stwierdza również, że wyzwaniem jest zapewnienie niezbędnego wsparcia i możliwości doskonalenia zawodowego nauczycielom matematyki. Szczególnie pozytywnym zjawiskiem jest wzrost współpracy nauczycieli i wymiany najlepszych praktyk poprzez platformy internetowe, serwisy społecznościowe i inne możliwości on-line.