Zagraniczna mobilność szkolnej kadry edukacyjnej w ramach projektów instytucjonalnych


Dobiega końca okres realizowania projektu systemowego „Zagraniczna mobilność szkolnej kadry edukacyjnej w ramach projektów instytucjonalnych”. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji przyznała dofinansowanie 111 inicjatywom zgłoszonym przez różnorodne placówki oświatowe takie jak przedszkola, szkoły, centra doskonalenia nauczycieli, a także kuratoria, organy prowadzące szkoły oraz uczelnie. Nadszedł czas na podsumowanie efektów podjętych działań.

Projekt systemowy „Zagraniczna mobilność szkolnej kadry edukacyjnej w ramach projektów instytucjonalnych” był ciekawym przedsięwzięciem pilotażowym wdrażanym przez FRSE w latach 2012-2015. Projekt bazował na zasadach programu „Uczenie się przez całe życie” z wykorzystaniem wieloletnich doświadczeń zebranych w trakcie realizacji programów Leonardo da Vinci i Comenius. Dzięki środkom przyznanym z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki pojawiła się dodatkowa oferta dla nauczycieli i kadry edukacyjnej: możliwe stało się odbycie stażu lub szkolenia za granicą. Wśród różnorodnych form doskonalenia zawodowego dostępnych dla uczestników projektu największą popularnością cieszyły się dwa typy szkoleń: wizyty studyjne w regionach współpracujących z polskimi instytucjami i hospitacje lekcji w partnerskich szkołach.

Celem projektu systemowego „Zagraniczna mobilność szkolnej kadry edukacyjnej w ramach projektów instytucjonalnych” było podniesienie zawodowych kompetencji nauczycieli, dyrektorów szkół, ekspertów i specjalistów pracujących w placówkach oświatowych, a także pracowników administracji samorządowej i osób zarządzających edukacją na poziomie lokalnym i regionalnym. Ważnym elementem przedsięwzięć podejmowanych przez poszczególne instytucje okazało się też szkolenie językowe odbywające się przed wyjazdem, z którego chętnie korzystali uczestnicy mobilności zagranicznej.

Projekt cieszył się ogromnym zainteresowaniem, a potencjalni wnioskodawcy licznie brali udział w spotkaniach poświęconych przygotowaniu dobrej jakości wniosków. W wyniku akcji informacyjnej w trzech rundach konkursu przeprowadzonego w 2013 r. do FRSE wpłynęły 233 wnioski. W sumie dofinansowanie otrzymało 111 projektów na łączną kwotę 8 307 000 zł, co dało szansę na odbycie szkolenia za granicą 1364 beneficjentom.

Ogłaszając nabór wniosków, nie zdecydowaliśmy się na narzucenie tematyki projektów i pozostawiliśmy decyzję w tym zakresie instytucjom wysyłającym. Tym samym umożliwiliśmy zgłaszanie tematów szkoleń ściśle odpowiadających na rzeczywiste potrzeby uczestników mobilności.

Największą popularnością wśród zgłoszonych inicjatyw cieszyły się tematy związane z ustawicznym kształceniem nauczycieli. Najczęściej były to pomysły na wypracowanie skutecznego systemu kształcenia i doskonalenia pedagogów na poziomie lokalnym lub regionalnym. Dla instytucji realizujących projekty jest niezwykle ważne, aby nauczyciele mieli możliwość zapoznania się z metodami nauczania stosowanymi w innych krajach, ponieważ wiedza zdobyta w trakcie pobytu za granicą wyposaża pedagogów w lepsze narzędzia pracy i podnosi jakość oferty szkoły. W opinii uczestników mobilności to właśnie wdrożenie konkretnych rozwiązań zaobserwowanych w instytucjach partnerskich było jednym z największych sukcesów projektów. Wśród zgłoszonych projektów dominowały te dotyczące nauczania języków obcych na wszystkich poziomach edukacji – od nauczania przedszkolnego aż do nauczania na poziomie akademickim – skupiające się na kształceniu językowym przyszłych nauczycieli. Dużym zainteresowaniem cieszyły się szkolenia związane z wprowadzeniem w szkołach zintegrowanego kształcenia przedmiotowo-językowego. Wciąż aktualnym tematem pozostaje wykorzystywanie nowoczesnych technologii w pracy z uczniem. Nauczyciele coraz częściej sięgają po zaawansowane technologicznie pomoce naukowe, które uatrakcyjniają lekcje języków obcych, matematyki czy przyrody.

Ciekawą grupę przedsięwzięć dofinansowanych w ramach projektu systemowego stanowiły inicjatywy adresowane do pedagogów pracujących z osobami niepełnosprawnymi. Dzięki wizytom w zagranicznych placówkach nauczyciele poznali nowatorskie metody pracy z uczniami mającymi specjalne potrzeby edukacyjne. Zdobyte w trakcie projektu doświadczenia były inspiracją do wprowadzenia zmian w macierzystych placówkach uczestników mobilności.

Infografika POKL
Mobilność zagraniczna nauczycieli i kadry edukacyjnej przyniosła wymierne korzyści nie tylko instytucjom realizującym projekty, ale także wpłynęła na osobisty rozwój uczestników szkoleń zagranicznych. Efektem udziału w projekcie systemowym był wzrost samooceny beneficjentów, zwiększenie motywacji do dalszego doskonalenia zawodowego czy przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu. Wśród szczególnie cennych kompetencji zdobywanych podczas mobilności wymieniono takie jak: współdziałanie, przedsiębiorczość, zaradność, umiejętność adaptacji i zachowania się w sytuacjach niestandardowych oraz, może najważniejszą, umiejętność dzielenia się wiedzą w swoim środowisku zawodowym.

Współpraca z partnerami zagranicznymi i pobyt za granicą zaowocował poznaniem nowych osób i krajów, co uświadomiło uczestnikom projektów, jak ważne jest propagowanie wśród uczniów i w swoim miejscu pracy postawy tolerancji i szacunku wobec innych kultur. Nauczyciele powracający z mobilności zagranicznej stają się ambasadorami mobilności wśród uczniów, a także inspiratorami kolejnych przedsięwzięć krajowych i ponadnarodowych.

Infografika POKL (2)Ogromnym sukcesem projektu systemowego jest duża satysfakcja kadry edukacyjnej z odbytych szkoleń. W indywidualnych raportach uczestników, które to raporty składano po zakończeniu mobilności, ponad 96% odpowiadających na pytania stwierdziło, że udział w szkoleniu za granicą miał znaczny wpływ na podniesienie poziomu znajomości języka obcego używanego do komunikacji w projekcie. Zagraniczne wyjazdy szkoleniowe umożliwiły również nauczycielom: wzrost praktycznych umiejętności w zakresie wykorzystywania innowacyjnych metod i technik nauczania, poznanie założeń leżących u podstaw innych systemów edukacji oraz wymianę doświadczeń z nauczycielami z krajów europejskich. Aż 98% osób składających raporty oceniło, że dzięki udziałowi w projekcie poprawiło dotychczasowe kompetencje lub zdobyło nowe umiejętności zawodowe, choć oczywiście każdy z uczestników mobilności w różnym stopniu.

Kolejnym celem projektu, który udało się osiągnąć, było umożliwienie instytucjom oświatowym i samorządowym wypracowania modelu podnoszenia kompetencji zawodowych i językowych pracowników tych placówek. Jak wynika z raportów składanych przez beneficjentów kończących projekty, w  instytucjach powstały zespoły, które zamierzają kontynuować ponadnarodową współpracę, składając wnioski o dofinansowanie inicjatyw nie tylko dla kadry edukacyjnej, lecz również dla uczniów (program Erasmus+). Zdobyte doświadczenie w zarządzaniu ponadnarodowymi projektami i otwarcie się na współpracę międzynarodową z pewnością zaowocuje sukcesem mierzonym kolejnymi realizowanymi projektami w programie Erasmus+.