treść strony

Otwórz drzwi do rozwoju osobistego: studia?

„Nie uczymy się dla szkoły, lecz dla życia” – fraza ta wybrzmiewa szczególnie mocno, gdy młodzież, kończąc szkołę średnią, decyduje o podjęciu (bądź nie) studiów. Na ile jest prawdziwa?

  • fot. Pixabay

W procesie edukacji są momenty przełomowe – jak uzyskanie świadectwa dojrzałości czy obrona licencjatu. Młodzi ludzie stają wówczas często przed pytaniem: co dalej? Wielu zaczyna szukać możliwości zdobycia praktycznych doświadczeń w pracy lub realizowania się społecznie poprzez wolontariat. Nauka, nowe umiejętności i pomoc innym to nieodłączne elementy tego ostatniego – czy może zatem stanowić alternatywę dla tradycyjnych studiów?

Mniej chętnych do studiowania
Mimo że w latach 2010-2020 odsetek obywateli Unii Europejskiej legitymujących się wykształceniem wyższym wzrósł z mniej więcej 32,5% do ponad 40% (zob. bityl.pl/WDdeJ), chętnych do studiowania w Polsce w ostatnim czasie nie przybywa (mimo że studia w naszym kraju są bezpłatne i ogólnodostępne). Jest wręcz przeciwnie. Według danych Banku Światowego w Polsce liczba osób zapisanych na studia (w okresie do pięciu lat po ukończeniu szkoły średniej) od 2011 roku nieznacznie spada. Podobnie sytuacja wygląda na Słowacji. Wyhamowanie początkowej tendencji wzrostowej nastąpiło także w Czechach. Dane z Ośrodka Przetwarzania Informacji dotyczące polskich studentów nie napawają optymizmem – nawet 29% uczących się nie kończy studiów pierwszego stopnia, odpowiednio dla studiów drugiego stopnia odsetek ten wynosi 17-18% [zob. raport „Szkolnictwo wyższe w Polsce w latach 2012-2018” opracowany przez Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa 2019].
Dlaczego młodzi ludzie podejmują studia, a potem je przerywają? Często wymienianymi przyczynami są: znalezienie pierwszej absorbującej pracy, niedostrzeganie wartości nauczanych treści dla przyszłego rozwoju kariery oraz niezadowolenie ze sposobu nauczania.

 

Edukacja nieakademicka
Studia na uczelni wyższej wciąż cechują się w Polsce wysokim stopniem sformalizowania i małą elastycznością w kwestii programu nauczania. Istnieją jednak możliwości edukacji pozaformalnej, na przykład wolontariat, które choć nie gwarantują dyplomu ani uzyskania uprawnień zawodowych, przyczyniają się do podniesienia kwalifikacji i rozwijania umiejętności miękkich.
Programy, takie jak Europejski Korpus Solidarności, z powodzeniem wypełniają luki powstałe w edukacji akademickiej. Biorący w nim udział młodzi ludzie – poprzez swoją aktywność na rzecz lokalnych społeczności, pracę w organizacjach pozarządowych, doświadczanie sprawczości i ponoszenie odpowiedzialności za swoje działania
– rozwijają tak zwane employability skills (umiejętności, dzięki którym będzie im w przyszłości łatwiej znaleźć pracę). Rozwijają też kompetencje językowe (71,6%), społeczne (71,4%) i międzykulturowe (74,8%), a także udoskonalają umiejętności pracy w zespole (55%), opracowywania i realizacji pomysłów (49,1%) oraz rozpoznawania szans związanych z życiem zawodowym (43,5%) [patrz WWW]. Wolontariat pozwala również stworzyć sieć kontaktów. Dla wielu bywa pierwszym doświadczeniem zawodowym, które przyczynia się do dalszego budowania ścieżki kariery. W przypadku osób, które już pracowały – może pomóc w zmianie obranej ścieżki lub uzupełnieniu kompetencji z innych dziedzin.

„Kompetencje zdobywane w ramach Wolontariatu Europejskiego w kontekście wymogów rynku pracy”. Raport z badania: bityl.pl/5Rc2m

Zainteresował Cię ten tekst?
Więcej podobnych znajdziesz w najnowszym numerze Europy dla Aktywnych 3/2021: