Historia brama do przyszłości


Dziedzictwo kulturowe to doskonała podstawa budowy wspólnej tożsamości, integracji społecznej i walki z radykalizmem. Można je wykorzystać do osiągania różnych celów edukacyjnych i społecznych – również w projektach Erasmus+

Dziedzictwo kulturowe naszego kontynentu jest niezwykle bogate i różnorodne. W ciągu dziejów złożyły się na nie różne, często odległe od siebie kultury, przenikając się nawzajem i wzbogacając. Jest ogromnym, niewyczerpanym zasobem, z którego możemy korzystać, budując nasza wspólna europejska tożsamość.

Próbując opisać tożsamość europejska nie da się uciec od pytań o granice miedzy różnorodnością a wielokulturowością, populacją a społecznością, integracja a zachowaniem tradycji. Co ważne, dziedzictwo kulturowe należy do wszystkich. Jako podstawa do budowania tożsamości nie powinno być postrzegane tylko jako muzeum dawnych dziejów, ale raczej jako pole do kontynuacji, nowych interpretacji, a nawet kreacji. Doskonałym przykładem współczesnej adaptacji i ożywienia dziedzictwa może być fenomen pielgrzymek do Santiago de Compostella. Ich popularność w ostatnich lata ogromnie wzrosła – i to niekoniecznie z powodów religijnych. Ludzie wyruszają w drogę z chęci poznania kultury, historii czy dla rozwoju osobistego. Ten element dziedzictwa stał się wspólny dla Europejczyków niezależnie od wyznania czy światopoglądu.

O dziedzictwie powinno się wiec nie tylko nauczać. Warto również używać go jako narzędzia kształtowania różnorodnych kompetencji i postaw. Przykłady przenikania się i wpływów różnych kultur w dziejach Europy są przecież doskonała platforma do debaty na temat korzyści płynących z różnorodności. Przez pryzmat historii można spojrzeć np. na temat uchodźców i ich integracji. Przykładów migracji mogą dostarczyć dzieje II wojny światowej, kontrreformacji, społeczności żydowskiej czy historie takich tygli kulturowych jak Wenecja czy Sycylia.

To właśnie na tej włoskiej wyspie zaprezentowano we wrześniu 2018 r. przykłady międzynarodowych działań edukacyjnych wykorzystujących dziedzictwo kulturowe. W Palermo, które w 2018 r. nosiło tytuł Kulturalnej Stolicy Włoch, odbyło się międzynarodowe spotkanie „Paths towards Citizenship through European Cultural Heritage”. Działania tam zaprezentowane mogą być źródłem inspiracji dla szkół realizujących treści programowe różnych przedmiotów np. przez projekty współpracy międzynarodowej. Oto najciekawsze propozycje.

Historia

Punktem wyjścia działań projektowych mogą być postaci historyczne – np. Bona Sforza, bohaterka projektu Renesans jako epoka łącząca kultury Polski i Włoch (https://bit.ly/2CDlkGz). Z kolei konfrontacja różnych punktów widzenia na to samo wydarzenie (np. I wojnę światowa) może być inspiracja do dyskusji o problemie obiektywnego przedstawienia historii Europy – zob. projekty: E-story. Media and history (https://bit.ly/2RbIec5) oraz Other, Alike, The Same (https://bit.ly/2PRTbPR).

Muzyka, taniec

Muzyka – jako wspólny element we wszystkich kulturach i religiach – buduje porozumienie ponad podziałami, przyciąga ludzi do siebie, wywołuje dobre emocje, burzy mury. Ciekawe projekty: Muzyka świata przeciw rasizmowi (https://bit.ly/2R6tATi), We Smile… (https://bit.ly/2CCtOO6), Kołysanki (https://bit.ly/2Sfv5A8).

Kreatywność, sztuki plastyczne

Muzea mogą być miejscem kreacji, edukacji, nowej interpretacji oraz spotkań. Warto zajrzeć: EdMuse (https://bit.ly/2D6w4OK), Artisans of Tales (https://bit.ly/2OOHAVl).

Literatura, teatr

Sztuka jest ściśle związana z teraźniejszością – ludzie od wieków zadają sobie te same pytania, dotyczące np. sensu egzystencji czy relacji międzyludzkich. Warto poznać projekt Teatr dla dialogu międzykulturowego (https://bit.ly/2PirUZO).

Edukacja obywatelska

Czy integracja z migrantami zagraża tożsamości i tradycji? Te tematykę poruszano m.in. w projektach: Via Marsala (https://bit.ly/2ApTmwx) oraz Eurostories (https://bit.ly/2z1MK5H) i Castles (https://bit.ly/2yy6yxP).

Nauki przyrodnicze

można podejmować także tematy związane z ochrona zasobów naturalnych jako części kultury materialnej. Tworzą one przestrzeń do kreowania świadomości i odpowiedzialności za dobra przyrody – zob.: CONONECT Project (https://bit.ly/2Jig7W8).

Filmy i wywiady zarejestrowane w trakcie konferencji w Palermo można znaleźć pod adresem https://bit.ly/2PSWnL9.