Jaki jest twój profil zawodowy?


Wybór zawodu to jedna z ważniejszych spraw w życiu. Podpowiadamy, jak podjąć dobrą decyzję dotyczącą kierunku kształcenia w świecie, w którym jedyną stałą jest zmiana

Rynek pracy zmienia się na naszych oczach w tempie, które jeszcze niedawno trudno było sobie wyobrazić. Powstają nowe zawody, o których dziesięć lat temu nikt nie słyszał. Podobnie będzie w przyszłości. Z danych Światowego Forum Ekonomicznego wynika, że 65 proc. osób urodzonych po 2007 roku będzie pracować w zawodach, które jeszcze nie istnieją.

A jednak decyzje dotyczące przyszłości
– jaki zawód wybrać, jakie kompetencje rozwijać
– młodzi ludzie muszą podejmować z dużym wyprzedzeniem. Wiek podejmowania decyzji stale się obniża – profilowanie odbywa się już na etapie szkół podstawowych. Do momentu wejścia młodego człowieka na rynek pracy upłynie więc od siedmiu do dziesięciu lat – lat, które mogą zmienić wszystko.

Jak zatem wybrać zawód przyszłości na rynku pracy, który podlega ciągłym zmianom? Odpowiedź jest jedna: postawić na jak najlepsze
poznanie siebie.

Banał? Nie do końca. Mimo że większość z nas uważa, że jest siebie świadoma, jedynie w przypadku 10–15 proc. osób znajduje to potwierdzenie w badaniach naukowych (badania przeprowadzone przez Tashę Eurich – psychologa organizacji, badaczkę zajmującą się rozwojem kadr zarządzających). Jasny wgląd w to, kim jesteśmy i jakimi zasobami dysponujemy, zwiększa naszą pewność siebie oraz kreatywność, wpływa na lepsze decyzje zawodowe i skuteczniejsze działania. Znając swój potencjał, możliwości i ograniczenia, możemy elastycznie i szybko reagować na dynamiczną sytuację na rynku pracy.

Na samoświadomość składają się cztery kluczowe elementy:
1. osobowość;
2. umiejętności;
3. zainteresowania;
4. wartości.

Osobowość opisuje naturalny styl funkcjonowania w świecie oraz określa najskuteczniejszy dla nas sposób motywacji. Przykładowo, osoby z natury spontaniczne źle się czują w zawodach wymagających kontroli i precyzji. Są za to świetne w rozwiązywaniu problemów i improwizacji. Powinny zatem szukać zajęć, które nie są schematyczne i rygorystyczne, dają za to okazję do wyzwań i tworzenia rzeczy nowych.

Umiejętności to coś, co robimy najlepiej, nie wkładając w to dodatkowego wysiłku. Budując karierę w oparciu o umiejętności, maksymalizujemy swój potencjał, startujemy z lepszej pozycji, szybciej się uczymy i osiągamy więcej przy mniejszym nakładzie pracy. Wzrasta wtedy pewność siebie, co prowadzi do poczucia satysfakcji. W pracy opartej na tym, w czym jesteśmy dobrzy, doświadczamy mniej stresu. Warto rozwijać te umiejętności, które mają potwierdzenie w cechach osobowości. Dla przykładu: osoby chcące wybrać zawód wymagający umiejętności analitycznych (analiza faktów lub danych, rozwiązywanie abstrakcyjnych problemów), powinny cechować się pomysłowością, precyzją i jeśli chciałyby pracować nad skomplikowanymi problemami – introwersją.

Kluczowa jest również świadomość swoich zainteresowań. Ludzie świetnie wykonują ten rodzaj pracy, który ich naprawdę interesuje! Zainteresowanie pracą przekłada się również na zaangażowanie i rezultaty. Z powodu samej natury zainteresowań i ich zmienności, opieranie kariery wyłącznie na nich jest jednak niewystarczające. Właściwym krokiem powinno być więc zbadanie, czy grupy zawodów zgodne z linią zainteresowań mają pokrycie w umiejętnościach i cechach osobowości. Uwaga! Większość ludzi posiada umiejętności, które wspierają ich zainteresowania. Ci, którzy nie znajdują takiego potwierdzenia, powinni potraktować swoje zainteresowania jako hobby i niekoniecznie wiązać z nimi zawodową przyszłość.

Możemy wykonywać zawód zgodny z zainteresowaniami, posiadać odpowiednie predyspozycje
i wspierające cechy osobowości, a mimo to doświadczać niezadowolenia i stresu. Dzieje się tak, gdy nasz zestaw wartości nie pasuje do rodzaju wykonywanego zawodu. Wartości są priorytetami, którymi kierujemy się w życiu. Pomagają dokonywać wyborów, wzmacniają poczucie kierunku i spójności. Bardzo trudno jest oddzielić wartości w pracy zawodowej od tych w życiu prywatnym. Jeśli na przykład cenimy uczciwość, to zawód wymagający balansowania na granicy zasad czy prawa, związany z brakiem transparentności, będzie wyzwaniem.

Wartości mogą oczywiście się zmieniać, bo są priorytetami odnoszącymi się do aktualnej sytuacji życiowej. Dlatego, podobnie jak zainteresowania, nie są wystarczającym kryterium profilowania zawodowego.

Określenie profilu zawodowego jest ważnym etapem tworzenia dokumentów aplikacyjnych. Dobre CV poza osiągnięciami zawodowymi powinno zawierać umiejętności, plany i mocne strony osobowości kandydata. O ile osiągnięcia czynią nas odpowiednio przygotowanymi do danej pracy merytorycznie, o tyle osobowość i umiejętności pozwalają się wyróżnić. Jeśli wykorzystujemy gotowy kreator do tworzenia CV, warto wybrać ten, który daje przestrzeń na indywidualizację, jak Europass CV. Kreator dostępny na stronie: https://europass.org.pl.