Owoce ze sferycznego ogrodu


Słodka papryka, soczyste pomidory i zdrowa cebula skuszą nawet największego niejadka, zwłaszcza kiedy samemu się je wyhodowało. Kilkadziesiąt dzieci spod Żywca oddało się pasji ogrodniczej

Chcieliśmy zwrócić uwagę na kwestię zdrowia i odżywiania się dzieci i młodzieży. Młodzi ludzie często sięgają po niezdrowe słodycze, chipsy, słodzone napoje. Dużo rzadziej jako przekąski wybierają owoce i warzywa. A przecież sposób odżywiania się rzutuje na ich przyszłość – tłumaczy Natalia Krzeszowiak ze Stowarzyszenia POLARIS-OPP, koordynatorka Projektu Solidarności, w którym mieli okazję wziąć udział młodzi ludzie z gminy Jeleśnia, tuż przy granicy polsko-słowackiej. Promujące ekologię przedsięwzięcie zatytułowane „Sferyczny ogród badawczy” zostało wsparte przez FRSE – Narodową Agencję Europejskiego Korpusu Solidarności. Projekt zdobył też uznanie w konkursie Lokalnych Inicjatyw Społecznych fi rmy Żywiec Zdrój (edycja 2018 r.).

Zdrowa plantacja
– Otyłość dzieci to ważny, ale nie jedyny problem, na który odpowiedzią miała być ekologiczna plantacja roślinna. W naszej gminie jest wiele nieużytków rolnych, a mieszkańcy stale odchodzą od rolnictwa. Być może biorący udział w projekcie w przyszłości zdecydują się na prowadzenie upraw ekologicznych – mówi Natalia Krzeszowiak. I dodaje: – Jesteśmy małą miejscowością, a nasze dzieciaki poza szkołą często nie mają gdzie się aktywizować. Ważne też było nauczenie ich pracy w grupie, wzajemnej solidarności i oderwanie od komputera. Lepiej niech przebywają na świeżym powietrzu!

By osiągnąć te cele, grupa entuzjastów skupiona w działającym już ponad 25 lat stowarzyszeniu wybudowała w Sopotni Wielkiej ekologiczną plantację roślin pod kopułą, czyli wielką szklarnię. W środku zasiano zioła, warzywa i owoce. – Postawiliśmy przede wszystkim na majeranek, tymianek, pomidory, cebulę, paprykę, cukinię, dynię i melona. Ich dobór był uzależniony od warunków hodowli – tłumaczy Krzeszowiak.

Młodzi uczestnicy działań projektowych dbali o rośliny, obserwowali, jak zmiana natężenia światła czy wilgotności wpływa na uprawę. Przeprowadzali też doświadczenia biologiczno-chemiczne, w tym badanie fotosyntezy czy obserwację przekrojów warzyw pod mikroskopem.
W projekcie, który realizowano w 2019 r., stale uczestniczyło ponad 30 dzieci i młodych mieszkańców gminy. Jednak z możliwości, jakie dawał ogród sferyczny, korzystali też uczniowie okolicznych szkół (a nawet przedszkolaki), którzy odwiedzali szklarnię w ramach zajęć.

Artystyczne noce pod kopułą
– Prowadziliśmy wykłady o ekologicznych uprawach, wspomagaliśmy przeprowadzanie samodzielnych doświadczeń, aktywizowaliśmy młodych do opieki nad uprawami. Zależało nam na tym, by dla nich była to wciąż zabawa, dlatego nocą pod kopułą „Sferycznego ogrodu badawczego” czekały hamaki, a my organizowaliśmy koncerty miejscowych artystów – tłumaczy Natalia Krzeszowiak.

Młodzi wynalazcy
W przypadku tego projektu prawdziwe okazało się powiedzenie, że potrzeba jest matką wynalazku. Badania i eksperymenty na temat wzrostu i hodowli roślin wykonywane przez dzieci i młodzież nie byłyby możliwe bez przygotowania specjalnych urządzeń, systemów i aplikacji. Na szczęście wolontariuszem w stowarzyszeniu Polaris jest Mateusz Mika, prywatnie pasjonat astronomii, który na co dzień pracuje jako automatyk. To on opracował autorski projekt. – Zależało mi, by z przygotowywanego przeze mnie systemu mogli korzystać nawet najmłodsi, by na ekranach tabletów, telefonów komórkowych czy laptopów mogli analizować najważniejsze czynniki odpowiadające za wzrost roślin – mówi Mateusz Mika.

Podstawą systemu, który opracował automatyk, jest sterownik analizujący między innymi temperaturę otoczenia, wilgotność powietrza, natężenie światła, wilgotność gleby w wybranych donicach
oraz zawiadujący lampą laboratoryjną i oświetleniem. Te wszystkie dane trafiały do przyjaznej dzieciom aplikacji, z której mogły one korzystać na tabletach podczas przeprowadzanych przez siebie
eksperymentów.

Pomysł systemu opracowanego przez Mateusza Mikę zachwycił nie tylko uczestników projektu realizowanego w Sopotni Wielkiej, ale także zawodowców. Jego autor został zwycięzcą konkursu „Open and easy 2019” organizowanego przez firmę WAGO, popularnego dostawcę rozwiązań dla automatyki przemysłowej.

Więcej o Projekcie Solidarności „Sferyczny ogród badawczy” przeczytasz na: www.frse.org.pl/artykul/w-sferze-ekologicznej-zywnosci
Więcej o Projektach Solidarności Europejskiego Korpusu Solidarności znajdziesz na: www.eks.org.pl

Zdjęcie: Stowarzyszenie POLARIS
Artykuł ukaże się w kwartalniku „Europa dla Aktywnych” nr 2/2020.