Uczyć architektury nowocześnie


W czasach wszechobecnej konsumpcji kluczowym słowem wydaje się równowaga. W tym kontekście mówi się dziś o modzie, żywieniu, korzystaniu z surowców naturalnych. Czym w takim razie jest zrównoważona ochrona dziedzictwa kulturowego?

Terminem tym zajęli się naukowcy z Politechniki Lubelskiej, inicjatorzy i liderzy międzynarodowego projektu „Sustainable Urban Rehabilitation in Europe” („SURE”).
Pod tą nazwą kryje się nowoczesny program nauczania (który po polsku możemy odczytać jako: „Zrównoważona rewitalizacja obszarów miejskich”) odnoszący się do architektury, urbanistyki i ochrony dziedzictwa kulturowego. Program powstał w wyniku połączenia – dzięki programowi Erasmus+ – czterech tradycji nauczania w tych obszarach: włoskiej (reprezentowanej przez Università degli Studi di Roma „La Sapienza”), hiszpańskiej (Universidad Politecnica de Madrid), litewskiej (Vilniaus Gedimino Technikos Universitetas) i polskiej (Politechnika Lubelska).

Zmieniamy myślenie o dziedzictwie
Przedstawiciele uczelni zaczęli współpracę od porównania istniejących już programów studiów. Na tym etapie ważna była wymiana dobrych praktyk i doświadczeń, ale też zwrócenie uwagi na to, czego w procesie nauczania może brakować przyszłym architektom, konserwatorom i urbanistom.
– We współczesnej konserwacji zabytków odchodzi się od statystycznego traktowania obiektów, chronienia ich wyłącznie poprzez zakazy i nakazy. Teraz liczy się odpowiednie zarządzanie zabytkami (promocyjne, finansowe) oraz ich użytkowanie. Tym, co charakteryzuje nasz program, jest właśnie dynamiczne podejście do dziedzictwa – mówi prof. Bogusław Szmygin z Politechniki Lubelskiej, koordynator projektu.

Idea „SURE” opiera się na zmianie myślenia. To dlatego w proponowanym programie studiów znalazło się kilka bloków tematycznych podzielonych na przedmioty, takie jak Zrównoważona architektura i urbanistyka, Zrównoważone dziedzictwo oraz Dziedzictwo i społeczeństwo. W ramach przedmiotów opracowano kursy dotyczące na przykład rozumienia ducha danego miejsca oraz relacji między architekturą a terenem, który ją otacza. Studenci mają spojrzeć na środowisko naturalne w szerszej perspektywie. Miejsca zaliczane do światowego dziedzictwa kulturowego przyciągają bowiem tak dużą liczbę zwiedzających, że rodzi się pytanie, w jaki sposób łączyć turystykę z troską o środowisko. Wszyscy, którzy chcą zostać Le Corbusierami XXI wieku, mogą znaleźć program studiów „SURE” na platformie e-learningowej projektu (sure-platform.pollub.pl/ELearning). Tam zamieszczono też materiały dydaktyczne przygotowane przez naukowców z partnerskich uczelni.

Podejście interdyscyplinarne
Politechnika Lubelska na każdym kroku potwierdza, że to uczelnia pełna wartościowych i nowoczesnych pomysłów. Jej działania w zakresie innowacyjności i patentów zostały po raz kolejny wyróżnione w tegorocznym rankingu szkół wyższych „Perspektywy”. A w podsumowaniu Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej uzyskała najwięcej pozytywnych decyzji w kraju. Jednym z ostatnich osiągnięć naukowców z Wydziału Budownictwa i Architektury jest dotacja w postaci ponad trzech milionów złotych z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w ramach konkursu „Projekty aplikacyjne”. Tym razem badacze przez następne dwa lata zajmą się odpadami uciążliwymi dla środowiska. Z innej perspektywy więc spojrzą na zrównoważony rozwój.

Nowoczesna edukacja zakłada interdyscyplinarność, gwarantującą studentom rozwój na wielu płaszczyznach. Projekt „SURE” idealnie wpisuje się w ideę tego typu studiów.
– Przygotowany przez nas program ma stać się podstawą do stworzenia wspólnych studiów magisterskich – joint master degree. Ta niezwykle ciekawa formuła jest możliwa właśnie dzięki programowi Erasmus+ – podkreśla prof. Bogusław Szmygin. Kiedy wspólne studia magisterskie Sustainable Urban Rehabilitation wejdą w życie, przyszli architekci będą mogli uczyć się na tym kierunku na trzech uczelniach.

*Projekt „Sustainable Urban Rehabilitation in Europe” („SURE”), finansowany ze środków programu Erasmus+ Szkolnictwo wyższe w ramach akcji 2. Partnerstwa strategiczne, trwał 36 miesięcy. Jego celem była poprawa jakości i zwiększenie adekwatności oferty edukacyjnej uczestniczących uczelni oraz dostosowanie jej do współczesnych potrzeb poprzez opracowanie multidyscyplinarnego programu wspólnych studiów magisterskich w języku angielskim. Budżet projektu wynosił 363 814 euro.