Z pełnym wsparciem


Nauczyciele akademiccy są dobrze przygotowani do pracy i wciąż się dokształcają. A nauczyciele szkolni? Odpowiedź na to pytanie znajdziemy w najnowszym raporcie sieci Eurydice

Wyniki badań dotyczących kadry akademickiej sieć Eurydice prezentowała w numerze 3/2017 „Europy dla Aktywnych”. Oprócz pozytywnych informacji było w nim trochę faktów mniej optymistycznych – podkreślaliśmy m.in. że nauczyciel akademicki nie ma obowiązku odbycia odpowiednika tzw. przygotowania pedagogicznego, a doskonalenie jego umiejętności dydaktycznych jest często pozostawione własnej inwencji lub ewentualnie pozostaje w gestii uczelni lub wydziału.

Warto wrócić do tematyki zawodu nauczyciela – tym razem szkolnego – gdyż Eurydice wydała właśnie kolejny tom dotyczący tego zawodu. Czy nauczyciele szkolni są tak dobrze przygotowani do pracy zawodowej i wciąż się dokształcają, jak to sugerował raport o nauczycielu akademickim z roku 2017?

Kwalifikacje

Wykonywanie zawodu nauczyciela szkolnego wymaga zdobycia pełnych kwalifikacji. Ukończenie studiów pedagogicznych lub specjalizacji nauczycielskiej nie oznacza jednak,

że absolwent od razu może być zatrudniony jako nauczyciel. W Polsce do podjęcia pracy konieczne jest odbycie stażu. Podobne wymagania obowiązują na Węgrzech, Malcie, w Austrii i Słowacji. W kilku krajach zasady są jednak inne – w Niemczech, Chorwacji, Rumunii i Słowenii kandydaci na nauczycieli są zobowiązani zdać egzamin państwowy, a w Irlandii, Szwecji i Zjednoczonym Królestwie nowi nauczyciele są formalnie rejestrowani lub akredytowani.

W wielu krajach istnieją regulacje dotyczące kompetencji nauczycieli, zwane też ramowymi kompetencjami nauczyciela (Teacher Competence Framework). Są to przepisy określające kwalifikacje i kompetencje wymagane od pedagogów. W Polsce takim dokumentem jest rozporządzenie MNiSW z roku 2012, dotyczące standardów kształcenia nauczycieli. W innych krajach – w Niemczech,

Francji, czy też Anglii – podobne regulacje dotyczą zarówno kształcenia, jak i doskonalenia zawodowego. Co ciekawe, są też państwa, w których przepisy takie uznano za zbędne. Tak jest np. w Finlandii, a przecież to kraj, w którym nauczyciele są bardzo dobrze przygotowani do pracy.

Doskonalenie zawodowe i wsparcie Nowy raport Eurydice pokazuje, że doskonalenie zawodowe w większości krajów jest albo obowiązkowe (z określoną liczbą godzin szkolenia), albo stanowi element ogólnie rozumianego obowiązku zawodowego (w tym przypadku liczba godzin nie jest podana). W Polsce doskonalenie zawodowe nauczyciela należy do jego ogólnie rozumianych obowiązków, ale jest również konieczne do awansu zawodowego. Jedynie w Irlandii, Holandii, Danii, Szwecji, Norwegii i Turcji nauczyciele nie muszą się szkolić i nie są do tego zachęcani poprzez np. możliwości awansu zawodowego czy też perspektywę wyższych pensji.

Oprócz oferty doskonalenia zawodowego nauczyciele mogą też liczyć na wsparcie specjalistyczne. W niemal wszystkich krajach nawet doświadczony nauczyciel może skorzystać z porady i wsparcia odnoszącego się do metod nauczania, czy też ogólnie rozumianych spraw zawodowych.

Oba zawody – nauczyciela akademickiego i szkolnego – wykonywane są w poszczególnych krajach w bardzo różnych warunkach, ale wyniki porównań przeprowadzonych przez Eurydice potwierdzają tezę, że nauczyciele szkolni powinni być dobrze przygotowani do wykonywania zawodu i otrzymują solidne wsparcie. Nauczyciele akademiccy o podobnym mogą tylko pomarzyć. •