Kompetencje przyszłości w akcji


Kompetencje przyszłości to cechy i umiejętności, które warto rozwijać, aby zwiększyć swoją konkurencyjność i szanse zatrudnienia w przyszłości. Rozwój technologiczny, postępująca cyfryzacja, automatyzacja to procesy związane z rynkiem pracy, które następują na tyle dynamicznie, że trudno w myśleniu o zawodowej przyszłości stawiać na naukę konkretnych zawodów. Rozwój w oparciu o kompetencje jest więc bardziej bezpiecznym i dającym lepszą perspektywę podejściem. Mimo tego, kompetencje przyszłości są przez wielu postrzegane jako modnie brzmiące hasło lub teoria, nie do końca związana z otaczającą nas rzeczywistością. Do czasu.

Covid-19 w mgnieniu oka zmienił sytuację na rynku pracy, wymuszając natychmiastowe przejście od teorii do praktyki. Które z kompetencji przyszłości okazały się kluczowe i najważniejsze podczas tej niespodziewanej zmiany?

Pandemia uświadomiła nam przede wszystkim jak ważna jest ELASTYCZNOŚĆ.  Szybkie reagowanie na zmieniającą się rzeczywistość, dostosowywanie się do nowego stylu życia i pracy okazały się kluczowe dla wielu pracowników i firm w walce o przetrwanie. Elastyczność stała się niezbędna zarówno w sposobie wykonywanej pracy (przejście na tryb zdalny), w podejściu do uzyskiwanych korzyści (tymczasowa redukcja wynagrodzeń) jak i zakresu wykonywanych zadań (tymczasowa zmiana zakresu obowiązków). Niektóre firmy błyskawicznie zareagowały na zmianę sytuacji rynkowej, dostosowując profil swoich produktów lub usług do aktualnych potrzeb. Wiele firm kosmetycznych zaczęło wytwarzać żele i płyny antybakteryjne, których nie mieli wcześniej w swojej ofercie. Tesla –  koncern Ellon’a Musk’a rozpoczął współpracę w zakresie produkcji sprzętu medycznego potrzebnego pacjentom zakażonym Covid-19. Ford ogłosił, że pracuje nad rozszerzeniem swojej linii produkcyjnej również o respiratory. To samo zrobił koncern General Motors oraz producent designerskich odkurzaczy Dyson.

Gdyby nie elastyczność, skutki pandemii mogłyby być znacznie dotkliwsze zarówno dla pracowników jak i pracodawców. To dzięki niej lepiej radzimy sobie ze stresem i łatwiej dostosowujemy się do zmian.

Na czele listy kompetencji przyszłości od lat znajduje się KOMPLEKSOWE ROZWIĄZYWANIE PROBLEMÓW. To umiejętność analizowania wielu danych i informacji, podejmowania decyzji i wdrażania rozwiązań często pod presją czasu. Trudno dziś wyobrazić sobie większą presję niż obwieszczony niemal z dnia na dzień lockdown.

Po ogłoszeniu stanu nadzwyczajnego w Estonii, niemal natychmiast rząd zorganizował hackathon „Hack The Crisis” – czyli maraton projektowania nastwiony na szybkie prototypowanie. W projekt zaangażowało się blisko trzydzieści startupów, szukając pomysłów na to, jak wykorzystać technologie w walce z pandemią. Na bazie tej inicjatywy powstały m.in. interaktywny kwestionariusz pomagający ustalić ryzyko infekcji czy mapa rozprzestrzeniania się wirusa. Najlepsze z pomysłów otrzymały granty finansowe.

Kompleksowe podejście do problemów, umiejętność dogłębnej analizy ich przyczyn, patrzenie na zagadnienie z różnych perspektyw pomagają w znalezieniu najlepszych rozwiązań w krótkim czasie. Tym samym przyczyniają się eliminacji podobnych problemów w przyszłości.

Dlaczego jest nam potrzebne KRYTYCZNE MYŚLENIE? Umiejętność logicznego rozumowania i chłodnej analizy, zyskuje coraz bardziej na znaczeniu w świecie, w którym jesteśmy bombardowanymi informacjami. Konieczne jest więc, aby umieć odróżniać fakty od opinii. W czasach globalnego „lockdownu” media społecznościowe stały się jednym z głównych kanałów komunikacji o masowym zasięgu. Badanie Carnegie Mellon dotyczące tweetów opublikowanych do stycznia 2020 i związanych z Covid-19 wykazało, że ok. 45% z nich może być nieprawdziwa.

Media są dla nas źródłem informacji, ale w dobie zdalnej edukacji również nauki. Dlatego wszyscy powinniśmy zachować czujność. Warto korzystać ze sprawdzonych i wartościowych źródeł rekomendujących ofertę edukacyjną np. Nauka i Praca w Europie – która odnosi się do aktualnych trendów na rynku pracy i daje możliwość dopasowania kierunków nauki do Twoich potrzeb. Więcej na temat tego nowego narzędzia, jakie oferuje nam Nowy Europass na stronie Komisji Europejskiej: https://europa.eu/europass/pl

Kryzys to nade wszystko czas KREATYWNOŚCI. To ona umożliwia generowanie nowych pomysłów i rozwiązań, kiedy stare sposoby postępowania przestają być możliwe lub skuteczne. Trudno sobie wyobrazić rozwiązywanie problemów czy elastyczne podejście bez wykorzystania kreatywności. Jest ona przydatna niemal w każdej dziedzinie życia i pracy oraz stanowi element przewagi konkurencyjnej człowieka nad „maszyną”. Dlatego rozwojowi kreatywności warto poświęcić szczególną uwagę.

Rynek pracy podlega dynamicznym zmianom. Aby sprostać wymaganiom należy być świadomym konieczności rozwoju kompetencji i zdobywania nowych przez całe życie. Często to właśnie elastyczność, kreatywność, umiejętność krytycznego myślenia i rozwiązywania problemów, są ważniejsze niż wyspecjalizowanie się w konkretnym zawodzie. Mamy teraz tę niecodzienną okazję, by móc przekonać się o tym na własnej skórze.

A jeśli już będziemy chcieli pochwalić się wyżej wymienionymi umiejętnościami szukając pracy zarówno w Polsce, jak i zagranicą warto wykorzystać nowoczesne narzędzia, jakie na mocy Decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2018/646 z dnia 18 kwietnia 2018 roku udostępniła Komisja Europejska. Narzędzia i informacje udostępnione na platformie Nowego Europass pomogą wszystkim użytkownikom lepiej zarządzać edukacją i karierą. Użytkownicy platformy mogą utworzyć m. in. bezpłatny profil, wygenerować CV lub list motywacyjny w wybranym formacie, a całość zachować w bibliotece dokumentów.

Na platformie dostępne są również ciekawe propozycje ofert pracy i kursów, które system automatycznie dostosowuje do umiejętności i zainteresowań wskazanych w profilu użytkownika. Nowy Europass wprowadza jednocześnie możliwość wykorzystania cyfrowych poświadczeń (ang. digital credentials) tj. narzędzi cyfrowego opisu i walidacji efektów nauczania, uprawnień zawodowych i kwalifikacji. Wszystkie informacje i funkcjonalności na platformie Europass dostępne są bezpłatnie w 29 językach. Zapraszamy na stronę KCE: www.europass.org.pl  oraz oficjalną stronę UE: www.europa.eu/europass/pl

Autorka: Sylwia Korycka-Fortuna – doradca kariery, coach ICF

Lekcja z Europassem


Identyfikacja uzdolnień, umiejętności i kompetencji. Podpowiadamy, jak dopingować uczniów i słuchaczy do podejmowania mądrych wyborów edukacyjnych i zawodowych

Kluczem do sukcesu zawodowego jest zawsze znajomość i rozumienie siebie, systemu edukacji oraz rynku pracy. Zacznijmy zatem od przyjrzenia się dokumentom Europass, które nie dość, że pozwalają zebrać i uporządkować wiedzę o kompetencjach ich posiadacza,
to idealnie wpisują się w założenia nowego Rozporządzenia MEN (weszło w życie 1 września 2019 r.) w sprawie doradztwa zawodowego.

I tak:
Europass CV umożliwia jasne i efektywne przedstawienie pracodawcy swoich umiejętności i kwalifikacji;
Europass Mobilność służy do potwierdzenia okresów nauki lub szkolenia odbywanych w innym kraju europejskim w ramach wyjazdu zorganizowanego. Przykładem takiego szkolenia może być np. udział w wymianie uczniowskiej lub stażach w ramach programu Erasmus+;
Europass Suplement do dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe opisuje umiejętności i kompetencje uzyskane przez posiadacza dyplomu lub świadectwa zawodowego. Wskazuje możliwe do wykonywania zawody oraz zawiera opis poziomu wykształcenia (według polskiej i europejskiej ramy kwalifikacji).

W planowaniu szkoleń z zakresu doradztwa zawodowego z wykorzystaniem dokumentów Europass pomóc może publikacja Papiery do kariery, zawierająca praktyczne scenariusze zajęć dotyczących m.in. identyfikacji mocnych stron, analizy umiejętności, kompetencji i kwalifikacji czy konstruowania dokumentu Europass CV.

W jaki sposób zorganizować zajęcia służące identyfikacji zainteresowań, które w przyszłości mogą wpłynąć na wybór ścieżki kształcenia, a w konsekwencji zawodu pozwalającego wykorzystać indywidualny potencjał?
Inspiracją w może okazać się udział w ćwiczeniu „Moja rzeka dyplomów”.
Realizując je, słuchacze będą wykorzystywać dyplomy, świadectwa, zaświadczenia, nagrody, trofea, które zdobyli w ciągu całego procesu edukacji. Należy wziąć pod uwagę wszystkie działania, jakie miały związek zarówno z edukacją formalną, pozaformalną, jak i nieformalną.

Przebieg ćwiczenia
1. Uczestnicy dobierają się w pary (ćwiczenie można również przeprowadzić indywidualnie).
2. Zadanie polega na rozmieszczeniu przez uczestników na makiecie rzeki dyplomów, świadectw, nagród itp. W przypadku nieposiadania papierowego potwierdzenia udziału w danej aktywności można opisać ją na kartce i nakleić na makietę. Ważne, aby wszystkie aktywności ułożyć w porządku chronologicznym.
3. Kolejnym krokiem jest identyfikacja typów edukacji (formalna, pozaformalna, nieformalna)
na podstawie załączonych dokumentów.
4. Następnie uczestnicy analizują swoje zainteresowania i uzdolnienia. Zastanawiają się np., jakiej dziedziny dotyczą przedstawione dokumenty. Która dominuje? W czym odnoszą największe sukcesy, czemu poświęcają czas wolny?
5. Wymianę doświadczeń kończy podsumowanie oraz zdefiniowanie umiejętności i kompetencji, które uczestnicy zdobyli, biorąc udział w przedsięwzięciach zakończonych otrzymaniem dyplomów. Do analizy wybierają od 2 do 4 dokumentów.
6. W podsumowaniu uczestnicy analizują, w jakich zawodach zdobyte przez nich umiejętności i kwalifikacje sprawdzą się najlepiej. Pozostaje pytanie: czy w takich zawodach chcieliby pracować?
7. W ten sam sposób uczestnicy omawiają pozostałe dokumenty.
8. Zakończenie polega na powiązaniu rezultatów ćwiczenia z umiejętnością wykorzystania ich w opracowaniu dokumentu Europass CV, dostępnego na stronie Krajowego Centrum Europass (KCE). Zadanie to polecane jest w szczególności uczniom szkół ponadpodstawowych.

Przykład
Uczeń posiada dyplomy uczestnictwa w kole szachowym oraz medal za zdobycie największej liczby punktów za grę w szachy. Regularnie uczestniczy w turniejach. Ponieważ zajęcia są inicjatywą dodatkową, realizowaną po lekcjach, traktujemy je jako edukację pozaformalną. Edukacja nieformalna to dodatkowe partie rozgrywane np. w domu. Uczeń zastanawia się, jakie umiejętności zdobywa, grając w szachy, jakie postawy kształtuje i – potencjalnie – w jakich dziedzinach wiedzy będzie mógł je wykorzystać.

*Szczegółowy opis ćwiczenia można znaleźć na stronie KCE: www.europass.org.pl w zakładce Publikacje, prezentacja „Moja rzeka dyplomów”
Zdjęcie: Agnieszka Dąbrowska-Cholewińska

EMOL – jak to działa?


Mamy dobre wieści dla beneficjentów. Dokumenty Europass Mobilność zdobędziesz o wiele szybciej!

1 października 2019 r. wystartował EMOL – nowy system wydawania dokumentów potwierdzających zagraniczną mobilność. Od tej pory cały proces przebiega w trybie online. Aplikacja jest prosta w obsłudze, co znacznie skraca czas uzyskania dokumentów. W ciągu trzech miesięcy od uruchomienia platformy EMOL otrzymało je ponad trzy tysiące uczestników zagranicznych wyjazdów edukacyjnych.

Od czego zacząć?
Rejestracja konta i logowanie do systemu odbywa się na emol.frse.org.pl. Przed rozpoczęciem pracy warto zapoznać się z instrukcjami opracowanymi przez Krajowe Centrum Europass (KCE). Szczegółowy poradnik oraz fi lm instruktażowy zamieszczone są na europass.org.pl. Za przygotowanie dokumentów dla grupy odbywającej mobilność odpowiada koordynator projektu.

Krok po kroku
Proces tworzenia dokumentu odbywa się w czterech etapach:
» przygotowanie danych instytucji wysyłającej i przyjmującej,
» opracowanie zestawu kompetencji, uwzględniającego wykonywane w trakcie wyjazdu czynności oraz nabyte umiejętności (zawodowe, językowe, technologiczne, społeczne czy organizacyjne),
» wprowadzenie danych osobowych uczestników mobilności,
» załączenie podpisu koordynatora/pieczęci instytucji wysyłającej.

Co nowego?
Największym udogodnieniem dla beneficjentów jest niewątpliwie możliwość cyfrowego dodania podpisu. Służy do tego proste narzędzie, za pomocą którego załączymy podpis z pliku graficznego. Warto pamiętać, aby rozmiar pliku nie przekraczał 2 MB. W każdej chwili jakość podpisu możemy sprawdzić na podglądzie dokumentu w formacie PDF.

Wygenerowany przez organizację wysyłającą dokument przesyłany jest do Krajowego Centrum Europass. Po akceptacji KCE certyfikat kierowany jest pocztą elektroniczną do partnera przyjmującego. Po załączeniu przez niego podpisu/pieczęci dokument trafi a ponownie do KCE, gdzie następuje zatwierdzenie całego procesu.

Ostatecznym potwierdzeniem walidacji dokumentu jest nadanie mu kodu QR. Autentyczność dokumentu sprawdzić można za pomocą smartfona. Jedyne, czego potrzeba, to aplikacja skanująca kody QR. Dokumenty Europass Mobilność w wersji elektronicznej można wydrukować i wręczyć uczestnikom wyjazdu.

W kuźni talentów


Jakie zmiany czekają nas w szkolnictwie zawodowym? Czym jest współczesny rynek pracy? Odpowiedzi na te pytania szukali uczestnicy VI Wiosennej Akademii Zawodowców

Uczestnicy Akademii – doradcy zawodowi oraz dyrektorzy i nauczyciele kształcenia zawodowego z województwa śląskiego – rozmawiali o przyszłości szkolnictwa zawodowego i rynku pracy, metodach wspierania szkolnych doradców oraz sposobach wykorzystywania przez nich np. barometru zawodów. Poznali też zalety pakietu edukacyjnego „Papiery do kariery”, opracowanego przez Eurodesk i Krajowe Centrum Europass oraz związane z nim portfolio dokumentów Europass. Doradcy zawodowi, dzięki ćwiczeniu „Rzeka dyplomów”, zidentyfikowali osobiste umiejętności i kompetencje nabywane w różnych formach edukacji formalnej, nieformalnej i pozaformalnej.

W trakcie wydarzenia Zespół Szkół Technicznych w Ustroniu zaprosił uczestników na sesję „Czego i jak uczą w szkołach zawodowych – przykłady dobrych praktyk”. Nauczyciele placówki podzielili się swoimi doświadczeniami i pochwalili nowoczesnym wyposażeniem szkoły, w tym warsztatem, w którym młodzi ludzie uczą się m.in. obsługi obrabiarek sterowanych numerycznie i frezarek CNC, ślusarstwa ręcznego, obsługi frezarek i tokarek tradycyjnych oraz szlifierek. Uczniowie ZST, w ramach międzynarodowego projektu „Europejska praktyka – kluczem do zatrudnienia”, uczestniczyli w czterotygodniowym stażu w Dreźnie.

W najbliższym czasie planowane są podobne spotkania w Gdańsku (30 września), Skierniewicach (24 września, 21 października i 19 listopada) oraz w Katowicach (21 października). Natomiast na przyszły rok zaplanowano już kolejne szkolenia w Krakowie (27 stycznia i 9 marca) oraz w Suwałkach (27 lutego).

Instytucje doskonalące nauczycieli zainteresowane bezpłatnymi szkoleniami dotyczącymi dokumentów Europass mogą kontaktować się z Krajowym Centrum Europass działającym w Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji.