Aktualności

To samo zadanie, trzy różne podejścia. Uczniowie z Polski, Grecji i Turcji, uczestniczący w międzynarodowym projekcie „Matematycy w Europie”, rozwiązywali podczas internetowych quizów te same zadania, ale na różne sposoby. Gdy mieli wyznaczyć ekstremum paraboli, Grecy sięgali po pochodne lub metody algebraiczne, Polacy chętniej korzystali z wykresów, a Turcy częściej koncentrowali się na podaniu wyniku. Różnice te zauważył Kostas Maliakas, nauczyciel matematyki z Grecji, obserwując odpowiedzi uczniów. – Właśnie porównywanie różnych sposobów rozwiązywania tych samych problemów należało do najciekawszych elementów projektu – mówi Tadeusz Kaleta, jego koordynator z Zespołu Szkół nr 2 im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w Ełku.

Pomysł na „Matematyków w Europie” narodził się z praktycznej potrzeby. Kaleta chciał przygotować międzynarodowe przedsięwzięcie dla nauczycieli. Szukał zespołu, który mógłby wspólnie nad nim pracować. Matematyków było w szkole wystarczająco wielu, a do tego byli zainteresowani wyjazdami i wymianą doświadczeń.

Z czasem okazało się, że wybór przedmiotu był wyjątkowo trafny. Matematyka pozwalała porównywać metody nauczania, wspólnie rozwiązywać zadania, a nawet porozumiewać się wtedy, gdy brakowało angielskich słów.

Tablica bez granic

W projekcie Erasmus+ uczestniczyły trzy szkoły: z Ełku, greckiego Rodos i tureckiego Burdur. Od marca 2024 do stycznia 2025 r. nauczyciele spotykali się kolejno w każdym z tych miejsc. Nie chodziło jednak o oglądanie prezentacji dotyczących zagranicznych systemów edukacyjnych. Mogli wejść do klas, obserwować lekcje i samodzielnie wypróbować nowe metody.

Na Rodos polskich nauczycieli zaskoczyło to, że podczas obserwowanych zajęć większą część pracy wykonywał prowadzący, a uczniowie przede wszystkim śledzili jego tok rozumowania. Greccy partnerzy dostrzegli z kolei, że w polskiej szkole częściej wykorzystuje się pomoce dydaktyczne, gry i zadania angażujące uczniów. – W Grecji przywiązujemy większą wagę do ścisłego dowodzenia twierdzeń i szczegółowego przedstawiania rozwiązań – wyjaśnia Kostas Maliakas.

We wrześniu nauczyciele spotkali się w Ełku. Obserwowali otwarte lekcje, poznawali gry dydaktyczne i sposoby wykorzystania technologii. Maliakas szczególnie zainteresował się zajęciami z użyciem kart i materiałów manipulacyjnych. Pomysł zapamiętał na tyle dobrze, że po powrocie przygotował własne pomoce i trzykrotnie zastosował tę metodę w greckiej szkole.

Ostatnia mobilność odbyła się w Burdur. Tam matematyka spotykała się z technologią i praktycznymi zastosowaniami wiedzy. Kaleta zapamiętał jednak przede wszystkim zwykłą lekcję. – Siedziałem w tureckiej szkole, lekcja prowadzona była po turecku, którego nie znam, a mimo to nie czułem się jak na przysłowiowym „tureckim kazaniu”. Obserwując to, co pojawiało się na tablicy, rozumiałem problemy, które uczniowie rozwiązywali, i mogłem śledzić tok ich pracy.

Wystarczyły symbole, wzory i rysunki. Język, który na co dzień wydaje się przeszkodą, przestawał nią być.

A co na to uczniowie?

Międzynarodowa współpraca nie kończyła się na spotkaniach nauczycieli. Uczniowie z trzech krajów uczestniczyli w internetowych quizach, wspólnie rozwiązywali zadania i przygotowywali prace na konkurs plakatowy. Kontaktowali się przede wszystkim online.

Ali Kendir, uczeń tureckiej szkoły, przyznaje, że początkowo bardziej niż matematyki obawiał się rozmów po angielsku. – Kiedy nie mogliśmy znaleźć odpowiedniego słowa, pomagały nam liczby, symbole matematyczne, działania pokazywane na ekranie i rysunki – opowiada. – Z każdym kolejnym spotkaniem czułem się swobodniej, także podczas rozmów po angielsku.

Wcześniej matematykę kojarzył głównie z rozwiązywaniem zadań na lekcji. Dzięki projektowi odkrył, że może być również okazją do współpracy, zabawy i poznawania rówieśników z innych krajów.

Podobne doświadczenia mieli uczniowie z Ełku. Podczas jednej z lekcji pokazowych pracowali nad zagadnieniem okręgu opisanego na trójkącie. Zajęcia nagrano, a film udostępniono jako materiał dydaktyczny. Gdy uczniowie zobaczyli go w internecie, zaczęli przesyłać sobie link i pokazywać nagranie znajomym. Nagle okazało się, że to, co dzieje się przy szkolnej tablicy, może zainteresować odbiorców setki kilometrów dalej.

Projekt się kończy, matematyka zostaje

Czy po takich spotkaniach rzeczywiście zmienia się sposób prowadzenia lekcji? Nie zawsze od razu i nie za sprawą jednego nowego narzędzia. – Nie było jednej cudownej metody, którą przywieźliśmy z projektu – przyznaje Kaleta. – Ważniejsze okazało się poznanie innego podejścia do nauczania matematyki.

Greccy nauczyciele mogli podpatrzeć polskie gry i metody angażujące uczniów. Polacy przekonali się, jak wiele uwagi można poświęcić samemu dowodzeniu twierdzeń, a od Turków czerpali inspiracje do pokazywania matematyki w codziennych sytuacjach.

Pozostały też konkretne efekty: scenariusze lekcji, quizy, filmy i materiały dydaktyczne. Co ważniejsze, część pomysłów weszła do codziennej pracy nauczycieli. Nie urwały się również kontakty między partnerami.

We wrześniu 2026 r., ponad półtora roku po zakończeniu projektu, przyszła wiadomość o nominacji do European Innovative Teaching Award. „Matematycy w Europie” znaleźli się w gronie wyróżnionych przedsięwzięć. Choć ostatecznie nagrody nie zdobyli, dla uczestników było to potwierdzenie, że wspólna praca została dostrzeżona. – Dzięki temu projektowi zrozumiałem, że matematyka nie jest tylko dla wybranych. Wiele zależy od nauczyciela – od jego doświadczenia, sposobu tłumaczenia, cierpliwości i umiejętności pokazania tego samego problemu na różne sposoby – podsumowuje Kaleta.

W Ełku, na Rodos i w Burdur uczniowie nadal rozwiązują równania. Ale ich nauczyciele wiedzą już, że warto czasem odłożyć własną metodę i zobaczyć, jak do tego samego wyniku dochodzi ktoś po drugiej stronie Europy. Bo w tym projekcie najciekawsze okazało się nie samo rozwiązanie, lecz droga, którą można było pokonać razem.