Aktualności

Barbara Bączek-Motała to była zawodniczka i reprezentantka kraju w biegach na orientację. Była dwukrotną mistrzynią świata juniorek i 55-krotną (!) medalistką mistrzostw Polski. By dzielić się swoją pasją, założyła Fundację „Zorientowani na rozwój”.– Bieg na orientację to sport, który przybliża do natury, a jednocześnie łączy wysiłek fizyczny z umysłowym. Zawodnicy posługują się wyłącznie mapą, kompasem i własnym rozumem, samodzielnie wybierając drogę między punktami kontrolnymi w terenie. Naszą dewizą jest „Biegaj i myśl” – mówi Bączek-Motała. 

Dawna mistrzyni podkreśla też, że bieg to sport dla każdego: łączy pokolenia i ma ogromny potencjał oddziaływania społecznego. – Powstają trasy dla dzieci, młodzieży, dorosłych, seniorów oraz osób z niepełnosprawnościami. Są odmiany rowerowe i narciarskie. Uprawianie tej dyscypliny to okazja do przełamywania barier, np. związanych z samotnym chodzeniem po lesie, w deszczu, przechodzeniem przez bagno czy w pobliżu dzikiej zwierzyny. Warunki mogą być ekstremalne, ale zawsze dostosowane do możliwości uczestników – mówi. 

Sport bez barier
To właśnie idea włączania różnych grup osób w bieg zaowocowała projektami, które Fundacja realizuje w ramach programu Erasmus+. Ten z sierpnia 2024 r. dotyczył uchodźców z Ukrainy w wieku szkolnym. – Bieg ma szansę stać się dla nich odskocznią od wojennej traumy, ale też nauką współpracy i posługiwania się narzędziami innymi niż cyfrowe – wyjaśnia B. Bączek-Motała.

Projekt zakładał szkolenie kadry. Współpracujący z Fundacją „Zorientowani na rozwój” trenerzy udali się do Szwecji – kolebki biegów na orientację – by pod okiem doświadczonych nauczycieli tego sportu organizować treningi dla osób dotkniętych skutkami wojny.

W innym z kolei projekcie wykorzystującym ideę biegów na orientację członkowie Fundacji uczyli się pracy z osobami z niepełnosprawnością intelektualną. – We współpracy z klubem Ronneby OK z Kallinge w południowej Szwecji prowadziliśmy zajęcia w formule orientacji precyzyjnej, która różni się od klasycznego biegu na orientację, ale opiera się na tej samej idei pracy z mapą i rozeznania w terenie – tłumaczy B. Bączek-Motała.

Nauka przez uczestnictwo
Wśród uczestników działań realizowanych w Szwecji była Teresa Bugaj, instruktorka biegów na orientację oraz zawodniczka klubu sportowego Wawel z Krakowa. – To niesamowite, że w jednym wydarzeniu mogą brać udział dziesięciolatkowie, ich rodzice, osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich oraz ich opiekunowie – zachwala.

I wspomina projekty, w których brała udział jako trenerka. – W krajach skandynawskich bieg na orientację cieszy się popularnością. W Szwecji uczestniczyliśmy w treningach, które później analizowaliśmy z tamtejszymi instruktorami. Nauka przez uczestnictwo jest bezcenna – przekonuje T. Bugaj.

Fundacja „Zorientowani na rozwój” realizuje obecnie nowy projekt, ponownie koncentrując się na pracy z młodzieżą z doświadczeniem uchodźstwa. Po zakończeniu mobilności w grudniu 2025 r. miała miejsce kluczowa część działań, obejmująca bezpośrednią pracę z młodzieżą z Ukrainy oraz przygotowanie materiałów edukacyjnych dla trenerów, we współpracy ze szwedzkim partnerem. – Pokazujemy, że sport pomaga przeciwdziałać wykluczeniu – mówi Barbara Bączek-Motała.

Sukcesy odnosi nie tylko w organizacji, ale i w szkole, w której pracuje. – Wykorzystuję bieg na orientację w czasie lekcji wychowania fizycznego. Ostatnio zainspirowałam do tego kolegę, który jest trenerem piłki nożnej. Zabrał uczniów do lasu, a po zajęciach dzieciaki powiedziały mu: „Proszę pana, jakie to jest fajne, w końcu coś innego”.

W tekście wspomniano projekty na rzecz młodzieży z doświadczeniem uchodźstwa: „Zorientowani na wspólną przyszłość! – mobilność trenerów biegów na orientację na rzecz aktywizacji młodzieży z doświadczeniem uchodźstwa” (Erasmus+ Sport, Akcja 1., 2024 r., czas trwania: 9 miesięcy, budżet: 19 875 euro) oraz „Zorientowani na wspólną przyszłość! – opracowanie narzędzi integracji społecznej młodzieży z doświadczeniem uchodźstwa” (Erasmus+ Młodzież, Akcja 2., 2025 r., trwający, budżet: 60 000 euro), a także projekt na rzecz młodzieży o specjalnych potrzebach edukacyjnych: „Zorientowani na włączenie społeczne! – mobilność trenerów biegów na orientację na rzecz aktywizacji młodzieży z niepełnosprawnością ruchową oraz intelektualną” (Erasmus+ Sport, Akcja 1., 2025 r., 8 miesięcy, 19 875 euro). 
Więcej na: bit.ly/4rjDsul

Zainteresował Cię ten tekst?
Przejrzyj pełne wydanie Europy dla Aktywnych 1/2026: