treść strony

Jak współpraca zmienia Uniwersytety Europejskie

Jak Inicjatywa Uniwersytetów Europejskich (EUI) zmienia polskie uczelnie? Mamy wstępne wyniki badania przeprowadzonego przez FRSE

  • Badania potwierdzają, że sojusze wpływają na rozwój współpracy międzynarodowej

    fot. WorldStockStudio

Pierwsze rezultaty badania efektywności wdrażania EUI wskazują, że udział polskich uczelni w sojuszach szkół wyższych ze Starego Kontynentu wpływa na ich funkcjonowanie i rozwój w wymiarze organizacyjnym, dydaktycznym oraz badawczym. 

Zakończona właśnie ilościowa część badania przeprowadzona została w formie ankiety wypełnianej przez uczelnie i objęła niemal wszystkie polskie instytucje szkolnictwa wyższego zaangażowane w sojusze. Zgromadzone dane dają szeroki obraz praktyk wdrażania EUI w roku akademickim 2024/2025, a także kierunków, w których uczelnie chcą rozwijać się w najbliższych latach.

Przybywa stanowisk i kompetencji
W wymiarze organizacyjnym najbardziej widocznym efektem udziału polskich placówek w EUI jest powstawanie nowych stanowisk i jednostek administracyjnych. Na zdecydowanej większości uczelni utworzono zespoły, biura lub wyznaczono osoby odpowiedzialne za obsługę działań EUI w ramach różnych obszarów: od komunikacji i promocji, przez wsparcie finansowe i administracyjne, aż po organizację mobilności i bieżące zarządzanie zadaniami sojuszu.
Oznacza to stopniowe włączanie międzynarodowego wymiaru współpracy w codzienne funkcjonowanie instytucji. Dla wielu uczelni to duży krok w kierunku bardziej zintegrowanego modelu zarządzania współpracą międzynarodową, opartego na spójnych procedurach i długofalowych strategiach.

Zaangażowanie w EUI przyczyniło się też do rozszerzenia oferty możliwości rozwojowych dla pracowników.

Kadra badawczo‑dydaktyczna uczelni może korzystać m.in. ze wspólnych warsztatów i szkoleń online oraz międzynarodowych konferencji i seminariów. To formy, które wspierają rozwój kompetencji merytorycznych, a jednocześnie sprzyjają tworzeniu sieci współpracy między partnerami. 

Także kadra administracyjna korzysta z nowych możliwości: uczestniczy w programach rozwojowych, spotkaniach wymiany doświadczeń oraz szkoleniach przygotowanych wspólnie z uczelniami partnerskimi. W tym kontekście szczególne znaczenie mają kompetencje społeczne – takie jak komunikacja międzykulturowa, zagadnienia równości i inkluzywności oraz praca w zespołach międzynarodowych. 

Trudne przychodzi wolniej
Głównym celem Inicjatywy Uniwersytetów Europejskich nie był jednak rozrost biurokracji czy oferty szkoleń dla kadry. Chodziło przede wszystkim o  tworzenie europejskich kampusów i wspólnych kierunków studiów – czyli najbardziej zaawansowanej formy międzynarodowej współpracy dydaktycznej. Z myślą o takim, zintegrowanym modelu edukacji projektuje się wiele działań, ale – jak wynika z badań – ich wdrażanie w praktyce okazuje się dużym wyzwaniem.

Ankieta pokazała, że jedynie około 1/3 uczelni uruchomiła w ramach działalności w EUI wspólne kierunki studiów przynajmniej na jednym poziomie kształcenia. Co czwarta szkoła wyższa zdecydowała się uruchomić tzw. wspólne moduły kształcenia – elementy programów, które studenci mogą zaliczać w ramach własnych kierunków, realizując je wspólnie z partnerami z sojuszu.

Dużo częściej uczelnie wprowadzają prostsze formy współpracy dydaktycznej: szkolenia i warsztaty, szkoły letnie i zimowe, otwarte wykłady oraz wizyty studyjne. Rzadziej decydują się na bardziej wymagające formy współdziałania, jak staże i praktyki, masowe otwarte kursy online (MOOC), uczenie oparte na wyzwaniach czy międzynarodowe kształcenie online (COIL). Sporadycznie w ofercie pojawiają się również kursy kończące się mikropoświadczeniem, czyli certyfikatem potwierdzającym zdobycie konkretnych kompetencji w krótkim czasie.

Ogólnie dane wskazują jednak na duży wpływ udziału w EUI na rozwój oferty dydaktycznej – niemal połowa szkół zrealizowała w roku akademickim 2024/2025 pięć lub więcej inicjatyw w tym obszarze, podczas gdy tylko pojedyncze uczelnie ograniczyły się do jednej lub nie zrealizowały żadnej.

Czas na szczerą rozmowę
Zakończona ankieta to pierwszy etap badań. W kwietniu i maju br. planowane są indywidualne wywiady pogłębione (IDI) z reprezentantami wybranych placówek. Będzie to okazja, by bliżej przyjrzeć się uwarunkowaniom wpływającym na tempo i zakres efektów osiąganych przez uczelnie. Podobne podejście zostanie powtórzone w kolejnej rundzie badania w 2027 r., by możliwe było zidentyfikowanie postępów i sprawdzenie, czy uruchomione zostały zapowiadane działania i jakie przyniosły efekty. Zapraszamy do współpracy!