Aktualności

Oliwia i Nikodem poznali się pięć lat temu w Polskim Stowarzyszeniu na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną (PSONI) w Gdańsku. On – otwarty, ciekawy świata, lubiący opowiadać historie. Ona – spokojniejsza, mniej wylewna, ale konkretna. Dziś są best buddies – przyjaciółmi, którzy uczą się od siebie nawzajem. Nikoś – bo tak nazywa go Oliwia – jest osobą z niepełnosprawnością intelektualną. – Dla mnie to tylko jedna z jego cech. Widzę przede wszystkim jego wrażliwość, poczucie humoru i ciekawość świata – mówi Oliwia. Razem podróżują, chodzą do kina i teatru, byli nawet na wolontariacie we Włoszech w ramach projektu EKS.
– Co daje mi wolontariat? Piękną, obustronną przyjaźń. Nikoś jest super, mam też świetny kontakt z Irenką, jego mamą. Czuję się ważną częścią jego życia, a dodatkowo zdobyłam ogrom doświadczenia zawodowego – podkreśla Oliwia.  

Lata pracy i wzruszeń 

Przyjaźń Oliwii i Nikodema nie jest odosobnionym przypadkiem. Od ponad 60 lat gdańskie PSONI wspiera osoby z niepełnosprawnością intelektualną w uczestnictwie w życiu społecznym i osiąganiu większej samodzielności. W 2026 roku Stowarzyszenie obchodzi 20-lecie wolontariatu międzynarodowego, obecnie realizowanego w ramach Europejskiego Korpusu Solidarności (EKS). Zgodnie z jego zasadami, pobyt zagranicznych gości trwa od dwóch do 12 miesięcy. Wolontariusze pracują kilka godzin dziennie, tworząc przyjacielskie pary z osobami z niepełnosprawnością w ramach programu Best Buddies (który swój jubileusz 20-lecia świętował trzy lata temu). Choć uczestnicy początkowo obawiają się bariery językowej, szybko się przekonują, że nie musi ona utrudniać budowania relacji. – Można porozumieć się bez znajomości wspólnego języka i stworzyć prawdziwą więź. Czasem pomaga technologia – mówi Mapril, wolontariusz z Portugalii.

PSONI Gdańsk co roku gości sześciu–siedmiu wolontariuszy długoterminowych. W ciągu 20 lat w jego działania zaangażowało się ok. 130 takich osób. Stowarzyszenie przyjmuje także wolontariuszy krótkoterminowych z niepełnosprawnością intelektualną oraz wysyła chętnych na wolontariat za granicę. Ochotnicy przyjeżdżają z niemal wszystkich krajów UE oraz z państw spoza Unii uczestniczących w programie. Najczęściej są to osoby z Hiszpanii i Niemiec.

Co ich sprowadza? Ciekawość drugiego człowieka i chęć zrobienia czegoś ważnego. Wielu po raz pierwszy pracuje z osobami z niepełnosprawnościami intelektualnymi, ucząc się przy tym komunikacji, cierpliwości i samodzielności. Liczy się też możliwość poznania Polski od środka i życia w lokalnej społeczności.

Każdy dzień w PSONI wygląda inaczej. Wolontariusze z Polski i zagranicy współtworzą między innymi – wraz z osobami z niepenosprawności intelektualną – zespół muzyczny Remont Pomp. Wspólnie też gotują, spacerują a popołudniami spotykają się z osobami dobranymi do nich w programie Best Buddies. Patrząc od strony formalnej: wolontariusze i uczestnicy programu tworzą grupy inicjatywne – minimum pięcioosobowe – wspierane przez PSONI, realizujące Projekty Solidarności Europejskiego Korpusu Solidarności. W ramach jednej z takich inicjatyw powstał przewodnik po gdańskich kawiarniach uznanych przez nich za dostępne dla osób z niepełnosprawnościami. 

Komunikacja serca

Oliwia była wolontariuszką w PSONI przez pieć lat. Niedawno podjęła pracę w Stowarzyszeniu na pełen etat. Jest trenerem pracy w Biurze Integracji Zawodowej Osób z Niepełnosprawnością. Zajmuje się promocją projektów, wspiera zagranicznych wolontariuszy EKS. – Projekty EKS dają PSONI nową perspektywę i wsparcie, a wolontariuszom pomagają dojrzeć i się usamodzielnić. Wracają do swoich krajów ze świadomością tego, czego chcą od życia – mówi Oliwia.
Mimo zawodowych obowiązków nadal spotyka się z Nikodemem. Chodzą do kawiarni, występują na scenie i świętują urodziny. Ich relacja pokazuje, że projekty mogą pozostawić po sobie coś więcej niż doświadczenie – prawdziwą przyjaźń. 

Zainteresował Cię ten tekst?
Przejrzyj pełne wydanie Europy dla Aktywnych 3/2026: