Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji
Data publikacji: 18.09.2026 r.
Jak sprawić, by młodzi mieszkańcy mieli realny wpływ na to, co dzieje się w ich gminie? Odpowiedzi na to pytanie przez siedem miesięcy szukali uczestnicy pilotażowego programu mentoringowego Europe Goes Local (EGL)
Dziesięć samorządów z całej Polski, wspieranych przez mentorów, pracowało nad rozwijaniem lokalnej polityki młodzieżowej – od lepszego poznania potrzeb młodych ludzi po tworzenie konkretnych miejsc i sposobów współpracy z nimi. Program obejmował także wymianę doświadczeń, szkolenia, seminaria i wizyty studyjne, również za granicą. Zajrzeliśmy do dwóch gmin, aby sprawdzić, co przyniósł im udział w inicjatywie.
Legionowo leży około 25 kilometrów od Warszawy. – Nasza młodzież chętnie spędza czas w stolicy, ale nam zależało, by bardziej angażowała się w życie społeczne i kulturalne na miejscu – mówi Alina Kalinowska z Urzędu Miasta Legionowo, koordynująca udział gminy w EGL. – Pierwsze kroki w budowaniu lokalnej polityki młodzieżowej podjęliśmy w zeszłym roku, ale to program EGL dał nam impuls do działania. Szczególnie inspirujące były dla mnie wizyty studyjne w Finlandii, Czarnogórze i Albanii, podczas których poznawaliśmy lokalne rozwiązania dla młodzieży – dodaje.
W Legionowie ten impuls szybko przełożył się na konkretne działania. Jedną z pierwszych inicjatyw była Narada Obywatelska Młodzieży. Uczestnicy mogli powiedzieć, czego brakuje im w mieście i co chcieliby zmienić. Ich głosy wyznaczyły kierunki działań. Powołano piętnastoosobową Młodzieżową Radę Konsultacyjną, która spotyka się co miesiąc i pracuje nad inicjatywami. Miasto rozpoczęło też diagnozę potrzeb młodych mieszkańców, która ma pomóc w stworzeniu długoterminowej polityki młodzieżowej.
Najbardziej namacalnym efektem działań będzie przestrzeń dla młodych w Arenie Legionowo, w której będą mogli się spotykać, realizować pomysły i korzystać ze wsparcia specjalistów. Jesienią odbędzie się też Młodzieżowy Camp NEXTgen Legionowo – pierwsze tego typu wydarzenie w mieście przygotowane w całości z myślą o młodych mieszkańcach. – Jestem z Legionowa bardzo dumna. Efekty udziału w programie zdecydowanie przerosły nasze oczekiwania – mówi Aleksandra Kulik, mentorka EGL wspierająca miasto w budowaniu nowej strategii.
Wymierne efekty udziału w programie widać także w liczącej niespełna cztery tysiące mieszkańców gminie Miedzichowo (woj. wielkopolskie). – Poza młodzieżową radą gminy właściwie nie mieliśmy dotąd żadnych ram lokalnej polityki młodzieżowej. Dzięki możliwościom, jakie dał nam EGL, i ogromnemu wsparciu mentora, zaczęło się to zmieniać – opowiada Anna Plewa, dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej i koordynatorka projektu z ramienia samorządu.
Miedzichowo również postawiło na bezpośredni dialog z młodzieżą. – Zaskoczyło nas, jak bardzo młodzi ludzie się przed nami otworzyli. Najczęściej wskazywali brak miejsc do spędzania czasu i problemy z transportem między sołectwami – mówi A. Plewa. Warsztaty i ankiety pozwoliły stworzyć mapę potrzeb młodych mieszkańców, która stała się punktem wyjścia do dalszych działań.
Jednym z nich będzie stworzenie przestrzeni młodzieżowej w Bolewicach. Młodzi zostaną włączeni w jej projektowanie i zdecydują, jak chcą z niej korzystać. Powstanie też dokument określający zasady współpracy gminy z młodzieżą – podstawa lokalnej polityki młodzieżowej. – Za największy sukces EGL w Miedzichowie uważam zmianę podejścia urzędników i mieszkańców. O problemach młodzieży mówiło się wcześniej niewiele, dziś to jeden z najważniejszych tematów w gminie – opowiada Mateusz Konieczny, mentor EGL.
Program EGL dał gminom nie tylko wiedzę i inspirację, ale przede wszystkim konkretne wsparcie we wdrażaniu pomysłów. – Konsultacje z mentorami, wizyty studyjne oraz wymiana doświadczeń pomogły samorządom spojrzeć na wyzwania z nowej perspektywy i znaleźć rozwiązania dopasowane do potrzeb – zauważa mentorka Aleksandra Kulik.
Równie ważne było włączenie młodzieży w rozmowę o jej potrzebach. Dzięki mentoringowi młodzi mogli na partnerskich zasadach spotykać się z samorządowcami, a ich głos przełożył się na konkretne akcje – podsumowuje Mateusz Konieczny.
Europe Goes Local – nowa edycja! W grudniu 2025 roku FRSE uruchomiła pilotażowy program mentoringowy EGL dla 10 samorządów, które przez siedem miesięcy pracowały nad rozwojem lokalnej polityki młodzieżowej. Więcej o tym pisaliśmy w nr. 1/2026 „EdA”, s. 74–75. Jesienią 2026 roku zacznie się rekrutacja do kolejnej edycji programu, tym razem wyłonionych ma zostać osiem samorządów. Zachęcamy do śledzenia strony EGL. Formularz dla gmin zainteresowanych udziałem w programie.